सुवार्ता

 -[e@. Deveghecee efvejbpeve Gpeiejs
  "eCes
 
 DevebleMeeŒeer [eWiejs ns cetUÛes G[gheerpeJeUÛÙee ceeUnsjbpeerÛes. lÙeebÛeer efJeodJeòee heentve cnwmetjÛÙee jepeeves lÙeebvee iebieecetUÛeer peceerve Fveece efoueer nesleer. hebef[lee jceeyeeFËÛee pevce lesLesÛe 23 SefØeue 1858 jespeer Peeuee. efŒeÙeebveer efMekeâues heeefnues Demes DevebleMeeŒeeRvee Jeešle Demes. meceepeeÛee jes<e helkeâ¤ve lÙeebveer helveeruee efMekeâJeues. Deveble MeeŒeeRÛÙee iewjnpesjerle lÙeebÛÙee efMe<Ùeebvee ue#ceeryeeF& efMekeâJele. Je[erue efMe<Ùeebvee DeeefCe ßeerefveJeemeuee efMekeâJele lesJne jcee Jeef[ueebÛÙee peJeUÛe yemes. mebmke=âleÛes Megæ MeyoesÛÛeej ÚesšŸee jceeÛÙee keâeveebJej he[le. DeLe& mecepele vemeuee lejer lemesÛÙee lemes GÛÛeej leer keâjer.
 DeeF&ÛÙee ns ue#eele DeeuÙeeJej DeJeIÙee Ûeej Je<eeËÛÙee jceeuee DeeF&ves mebmke=âle efMekeâJeeÙeuee meg®Jeele kesâueer. DeeF& efleuee henešsÛe G"JeeÙeÛeer. MeneCeer jcee Skeâe nekesâle G"s. jcee yeeje Je<eeËÛeer nesF&heÙeËle ieerlesÛes De"je npeej Mueeskeâ hee" Peeues nesles. ‘efmeæevle keâewcegoer’, ‘DecejkeâesMe’, ‘keâeJÙes’, ‘veeškesâ’, ‘ceneYeejle’ FlÙeeoer «ebLe yeeuejceeuee cegKeesodiele Peeues nesles. efleÛeer mcejCe Mekeäleer DeHeâeš nesleer. efMekeâCÙeeÛeer efleuee DeeJe[ DemeuÙeeves Lees[keäÙee JesUele peemle keâmes efMekeâlee ÙesF&ue ¢eeÛÙee keâener ÙegkeälÙee efleves kegâCeeÛÙeelejer meebieCÙeeJe¤ve keâ¤ve heeefnuÙee. keâOeer SKeeoe ceb$e cnCetve, keâOeer keâebiegCÙeebÛÙee efyeÙeebÛes lesue efheTve. heCe efJeÅee peeotves efkebâJee ceb$eeves Øeehle nesle veener, efJeÅeeØeehleermee"er efvelÙevesceeves DeYÙeeme keâjCesÛe DeeJeMÙekeâ Deens, ns efleuee mecepeues. DeeF&ves efleuee leer 14Je<eeËÛeer nesF&heÙeËle mJeÙebDeOÙeveeÛeer iees[er DeMee heæleerves ueeJeueer keâer, lÙeecegUs DeYÙeeme keâjleevee efleuee keâesCeeÛeer ceole menmee ueeieueer veener. mJele: efJeÛeej keâjeÙeÛee DeeefCe hešuee lejÛe lees mJeerkeâejeÙeÛee ceie ueeskeâebveer veeJes "sJeueer lejer lÙeeÛeer lecee yeeUieeÙeÛeer veener, DeMee [esUme °erÛes jceeÛes JÙeefkeäleceòJe Ie[le iesues.
 Iejer ÙesCeejer efJeodJeeve ceeCemes Deehemeele leeJeeleeJeeves yeesuele. lÙeeJe¤ve MeebleheCes yeesueCeeNÙee JeemegosJe MeeŒeeR meejKeer ceeCemes efJeodJeeve vemeeJeerle Demee jceeÛee mecepe Peeuee neslee. lesJne DeeF&ves efleuee efJeodJeeve ceeCemes efJeveÙeMeerue Demeleele ner efMekeâJeCe efoueer.
 lÙeekeâeUer ueive Deieoer cetue heeUCÙeele Demeleeveener nesle. eflehheer veeJeeÛeer jceeÛeer Skeâ meceJeÙemkeâ cew$eerCe nesleer. leer ceensjer Deeueer leer oeefievÙeebveer ce{uesueer. jceeuee oeefievÙeebÛeer veJeueeF& Jeešueer. lesJne eflehheerÛÙee DeeF&ves jceeÛÙee DebieeJej les oeefieves Lees[Ÿee JesUehegjles Ieeleues. OeeJeleÛe jcee DeeF&uee oeKeJeeÙeuee iesueer. efleuee Jeešues, DeeF& Deeheues keâewlegkeâ keâjerue, DemesÛe oeefieves DeeheuÙeeueener IesTve osF&ue. heCe jceeÛee Dehes#eeYebie Peeuee. DeeF&ves efleuee peJeU IesTve cnšues ‘‘yeeU, DeeheuÙee DebieÛes iegCe nsÛe Kejs oeefieves. les DeeheCe peheues heeefnpesle DeeefCe Jee{Jeuesner heeefnpesle.’’
 yesie[er oeefieves lej veenerÛe; heCe Kejs ceespekesâ oeefievesmegæe jceeyeeFËveer efkebâefÛelekeâeUÛe Jeehejues. Ûeebieues les efšheCÙeeÛeer Je=òeer DeeefCe iegCe«eenkeâlee ns DeeF&-Jeef[ueebkeâ[tve JesUesJesUer Deieoer menpeheCes efceUeuesues ceewuÙeJeeve mebmkeâej oeefieves lÙeebveer keâeÙece peheues. keâesuekeâelee ÙesLes ‘hebef[lee mejmJeleer’ ne yengceeve lÙeebvee efJeodJeppeveebÛÙee meYesle efceUeuee (1878) lesJne melkeâejeuee lÙeebveer GlmHetâle&heCes mebmke=âleceOetve Mueeskeâ jÛetve DeefleMeÙe efJeveÙeeves Gòej efoues.
 vÙetÙee@ke&âceOÙes jceeyeeFËvee ØeMve efJeÛeejuee neslee, ‘‘DeeceÛÙee osMeele legcneuee keâesCeles oes<e Dee{Uues?’’
 lesJne jceeyeeFËveer Gòej efoues nesles, ‘‘ceer legceÛÙee osMeele iegCe IÙeeÙeuee Deeues Deens, oes<e ng[keâeÙeuee veener.’’
 hebef[lee jceeyeeF& mebmke=âle Yee<ee ceeÙeyeesueermeejKÙee yeesuele. mJele:Ûes yeeueheCe efkebâJee SkegâuelÙee Skeâe ueskeâerÛes yeeueheCe ceewpe JeešeJeer Demes lÙeebvee DevegYeJelee Deeues veener; heCe veblejÛÙee keâeUele lÙeebveer ceje"erletve cegueebmee"er Úeve keâefJelee efueefnueer. ØeeCe mees[CÙeehetJeea Jeef[ueebveer lÙeebvee ‘osJeeÛeer mesJee keâj’ cnšues nesles. hebef[lee jceeyeeFËveer ‘pevemesJee ner F&ÕejmesJee’ ceeveueer. lÙee ‘efJeOeJeebÛeer cew$eerCe’ PeeuÙee. oesve npeej DeveeLeebÛÙee DeeF& PeeuÙee. meJe& peeefleOecee&leuÙee Dehebie, DebOe, heefjlÙekeäle efŒeÙeebÛee DeeOeej PeeuÙee. kesâ[ieeJeÛÙee ‘cegefkeäleefceMeve’ceOÙes lÙeebveer meJeeËvee efMe#eCe osTve, Deveskeâ kegâefšjesÅeesie meg¤ keâ¤ve meieàÙeebvee mJeeJeuebyeer kesâues. mJele:Ûes DeeÙeg<Ùe mebIe<e& DeeefCe mebkeâšebÛeer ØeoerIe& ceeefuekeâe Demeleevee Deveskeâ JeeUJebšer DeeÙeg<ÙeebÛes lÙeebveer veboveJeve kesâues, efkeâlÙeskeâ keâeUesKeer DeeÙeg<Ùe GpeUJetve šekeâueer.
 ‘kewâmej-S-efnbo’ hegjmkeâej osTve (1919) Je heesmšeÛes eflekeâerš keâe{tve (26Dee@keäšes. 1989) mejkeâejves hebef[lee jceeyeeF& ¢eebÛÙee keâeÙee&Ûee ieewjJe kesâuee.
 
 ceesyeeF&ue : 99 20 10 20 89