सुवार्ता

  – PesefJeDej ef[cesuees
 
 heeshe efueDees ¢eebÛee øeâevme ÙesLeerue Øesef<eleerÙe oewje
 Jn@efškeâve : heeshe efueDees 25 les 28 mehšWyej ¢ee ojcÙeeve øeâevmeÛÙee Øesef<eleerÙe oewNÙeeJej iesues nesles. ¢eele lÙeebveer Ùegvesmkeâes cegKÙeeueÙe, cesmeve yeefKelee, he@efjmeceOeerue huesme [suee keâe@vekeâes[& DeeefCe ueg[d&me leerLe&mLeeve ¢eebvee Yesšer efouÙee. øeâevmeÛes DeOÙe#e Fce@vÙegSue ce@›eâe@ve ¢eebveer heesheÛes neefo&keâ mJeeiele kesâues. Ùegvesmkeâes cegKÙeeueÙeele heesheveer meebefieleues, ‘‘ke=âef$ece yegefæceòescegUs (AI) Ùeb$eeÛee mJeie& leÙeej nesle Demetve ceeCemeeves Deeheueer veweflekeâ cetuÙes Je ceeveJeer Øeefle‰e peheueer heeefnpes.’’ cesPe Menjele heesheveer Ùegjesheeleerue Jee{lÙee G«e je°^JeeoeJej efÛeblee JÙekeäle kesâueer DeeefCe ÙegæeÛee lÙeeie keâ¤ve mebJeeo Je jepeveweflekeâ ceeiee&ves Meeblelee ØemLeeefhele keâjCÙeeÛes DeeJeenve kesâues. ueg[d&meceOÙes heesheveer JewÅekeâerÙe ceoleerves ce=lÙet osCÙeeÛÙee mejkeâejÛÙee keâeÙeÅeeyeöue veehemebleer JÙekeäle kesâueer DeeefCe ceeveJeer peerJeveeÛÙee heefJe$elesÛes j#eCe keâjCÙeeÛee mebosMe efouee. heeshe efueDees ¢eebÛes øeâevmeceOÙes GlmHetâle& Je peesjoej mJeeiele Peeues Je lÙeebÛÙee efcemmeeefJeOeeruee YeeefJekeâebveer ueeKeeWÛÙee mebKÙesves ieoea kesâueer.
 
 veJeefveÙegkeäle efyeMeheebmee"er ØeefMe#eCe Jeie&
 Jn@efškeâve : heeÛe Keb[ebleerue 147 veJeefveÙegkeäle efyeMeheebmee"er ÙesLes ØeefMe#eCe Jeie& DeeÙeesefpele keâjCÙeele Deeuee neslee. Jn@efškeâve ØeMeemeveeÛÙee efyeMeheebmee"erÛee efJeYeeie DeeefCe megJeelee& Øemeej efJeYeeie ¢eebveer ¢ee ØeefMe#eCe Jeiee&Ûes mebÙeespeve kesâues. veT efoJemeebÛÙee ØeefMe#eCeeceOÙes efyeMeheebvee efJeefJeOe efJe<eÙeebJej ceeie&oMe&ve keâjCÙeele Deeues. pÙeeceOÙes ÛeÛe&Ûes vesle=lJe, ØeeLe&veeefJeOeer, Øesef<ele keâeÙe&, meebmke=âeflekeâ yeoue, DelÙeeÛeej«emleebÛes mebj#eCe/ceeie&oMe&ve, ÛeÛe&Ûes ØeMeemeve, ke@âveve uee@, DeeblejOeceeaÙe mebJeeo, Oece&ieg¤bÛes ceeie&oMe&ve ns efJe<eÙe cenòJeeÛes nesles. meceejesheeÛÙee efoJeMeer heeshe efueDees ¢eebveer efyeMeheebvee efceMevejer ùoÙe peheCÙeeÛee DeeefCe meJeeËvee meesyele IesTve veceüheCes mesJee keâjCÙeeÛes DeeJeenve kesâues.
 
 Deeeføeâkesâle heefnues ÙegJeemebcesueve
 Dee›eâe (Ieevee) : heef§ece DeeeføeâkesâleuÙee meesUe osMeebleerue ke@âLeefuekeâ le®CeebÛes heeÛe efoJemeerÙe ÙegJeemebcesueve ÙesLes mebheVe Peeues. ¢ee mebcesueveele Ûeej npeej ÙegJee-ÙegJeleer menYeeieer Peeues nesles. ¢ee heefjmejeleerue jepekeâerÙe DemLewÙe&, efnbmeeÛeej, peeleerÙe leCeeJe, DeeefLe&keâ mecemÙee, yeskeâejer, mLeueeblej, heÙee&JejCe Nneme DeMee mecemÙee Yes[meeJele Demeleevee mewjYewj PeeuesuÙee le®CeeF&uee ¢ee mebcesueveele DeeÕemle keâjCÙeele Deeues. heeshe efueDees ¢eebveer ‘DeeeføeâkesâÛÙee heefjJele&veemee"er osJeeÛes otle yevee’ Demee mebosMe lÙeebvee hee"Jeuee neslee.
 
 SkeâefJemeeJes Melekeâ ns newleelcÙeebÛes Melekeâ?
 Jn@efškeâve : DeeheuÙee ßeæsmee"er ØeeCe ieceeJeCeeNÙee ef¡emleer yeebOeJeebÛeer ceeefnleer ieesUe keâjCÙeemee"er Jn@efškeâveÛÙee mebleheo Øeef›eâÙee efJeYeeieeceeHe&âle DeeÙeesie vesceCÙeele Deeuee Deens. DeeÙeesieeves efouesuÙee DenJeeueevegmeej SkeâefJemeeJÙee Melekeâele DeeleeheÙeËle 1700 hes#ee peemle ef¡emleer MeneroebÛÙee ce=lÙetÛeer ceeefnleer efceUeueer Deens. ¢eeJe<eea DeeCeKeer 100 les 150 MeneroebÛeer lÙeeceOÙes Yej he[ueer Deens.
 heÙee&JejCeeÛes j#eCe keâjCÙeemee"er…
 uegmeekeâe (PeebefyeÙee) : PeebefyeÙeeceOeerue ke@âLeefuekeâ efyeMeheebveer 1 mehšWyej les 4 Dee@keäšesyej ¢ee ojcÙeeve ‘me=°erÛee $e+let-2026’ ne Ghe›eâce jeyeJeuee. ¢ee Ghe›eâceebleie&le heÙee&JejCeeÛes j#eCe keâjCÙeeme, "esme ke=âleer keâjCÙeeme, ueeskeâebvee GÅegkeäle keâjCÙeele Deeues. ¢ee Je<eeaÛeer cegKÙe mebkeâuhevee ‘peerJeble heeCeer’ ner nesleer. veÅee, ØeJeen DeeefCe heeCeLeU peeieebÛes j#eCe keâjCÙeeÛes DeeJeenve keâjCÙeele Deeues.
 
 heeshe efueDees ¢eebÛeer Jee{efoJemeeÛeer efJeMes<e Yesš
 Jn@efškeâve : heeshe efueDees ¢eebveer Deeheuee 14 mehšWyejÛee Jee{efoJeme DeeheuÙee keâce&ÛeeNÙeebmen meepeje kesâuee. keâesjesvee ceneceejerÛÙee keâeUele keâce&ÛeeNÙeebÛÙee heieejele one škeäkesâ keâheele keâjCÙeele Deeueer nesleer, leer lÙeebveer jö kesâueer. Jn@efškeâveÛÙee «ebLeeueÙeeueener heesheveer Yesš efoueer. lÙeeJesUer lÙeebveer Iees<eCee kesâueer keâer, Jn@efškeâveceOÙesÛe «ebLeeueÙeemee"er veJeerve Fceejle yeebOeueer peeF&ue.
 
 ieePeeceOeerue MeeUe hegvne GIe[ueer
 ieePee : Dee@keäšesyej 2023 heemetve yebo DemeuesuÙee nesueer He@âefceueer ÛeÛe& mketâueÛes ojJeepes hegvne GIe[ues Deensle. ieePeeceOeerue ¢ee SkeâcesJe ke@âLeefuekeâ ÛeÛe&Ûes Oece&ieg¤ Heâe. ie@efyeÇSue jesceevesueer cnCeeues keâer, Deveble Ùeelevee menve kesâuesuÙee ieePeeleuÙee ueeskeâebmee"er ner MeeUe DebOeejeleerue ØekeâeMeemeejKeer Deens. ¢ee MeeUsle megceejs Skeâ npeej efJeÅeeLÙeeËÛeer DeOÙeÙeveeÛeer meesÙe Demetve meJe&OeceeaÙe efJeÅeeLÙeeËvee MeeUsle ØeJesMe efouee peelees. mebÙegkeäle je°^ebÛÙee ceeefnleervegmeej ieePeeceOeerue jkeälejbefpele mebIe<ee&le 20179 cegues ceejueer iesueer DeeefCe 44143 peKeceer Peeueer. peieele meJeeËle peemle efoJÙeebie cegues Deepe ieePeele Deensle.
 
 Decesefjkesâle ke=â<CeJeCeeaÙe efyeMehe keâceer keâe?
 Jee@efMebišve (Decesefjkeâe) : Jee@efMebišveÛes meeneÙÙekeâ efyeMehe je@yeš& yee@keämeer Decesefjkesâleerue meJeeËle le®Ce (46) efyeMehe Deensle. lÙeebveer cnšues Deens keâer, Decesefjkesâle ke=â<CeJeCeeaÙe efyeMeheebÛeer mebKÙee keâceer DemeCÙeeÛes keâejCe JeCe&És<e ns Deens. Decesefjkeâve FeflenemeeceOÙes yeNÙeeÛe keâeUeheÙeËle ke=â<CeJeCeeaÙe le®Ceebvee mesefcevejerceOÙes ØeJesMe veekeâejuee peele neslee. Decesefjkesâleerue ke@âLeefuekeâ ÛeÛe&ceOÙes ÕesleJeCeeaÙe mebleebÛÙee Øeeflecee/cetleea heeneJeÙeeme efceUleele. ÙesLeerue 270 efyeMeheebhewkeâer Heâkeäle 5 ke=â<CeJeCeeaÙe efyeMehe Deensle.
 
 heeshe efueDees ¢eebÛee hegleUe
 keâuÙeeDees (hes¤) : keâuÙeeDees Menjele he@efmeefHeâkeâ cenemeeiejeÛÙee efkeâveeNÙeeueiele heeshe efueDees ¢eebÛee 14 ceeršj GbÛeerÛee hegleUe GYeejuee peele Deens. Decesefjkeâve veeieefjkeâ DemeuesuÙee heeshe efueDees ¢eebvee hes¤Ûes veeieefjkeâlJe efceUeues Demetve 2015 les 2023 heÙeËle les ÙesLes efyeMehe cnCetve keâeÙe&jle nesles. hes¤ceOeerue ueeskeâebvee heeshe efueDees ¢eebÛÙeeefJe<eÙeer Kethe Deeoj Jeešlees. cnCetve les lÙeebÛÙee ÙesLeerue DeeieceveeÛeer Deelegjlesves Jeeš heenle Deensle. heeshe veesJnWyej 11 les 17 ojcÙeeve ÙesLes Demeleerue.
 
 [e@efceefvekeâve efmemšme& meeÙeyesefjÙeele
 yegefjÙeeefšÙee (meeÙeyesefjÙee) : meeÙeyesefjÙee ne DelÙeble Leb[ DeeefCe iet{ Demee jefMeÙeeÛee Øeeble Deens. ¢ee Øeebleeleerue yegefjÙeeefšÙee ¢ee ef"keâeCeer [e@efceefvekeâve efmemšme& efceMevekeâeÙe& keâjleele. meve 2000 ceOÙes lÙee heesueb[ceOetve ÙesLes DeeuÙee. yeewæ Je Mece@efvekeâ mebmke=âleerÛes ØeeOeevÙe DemeuesuÙee ¢ee ØeosMeele efmemšme& Deeblejmeebmke=âeflekeâ JeeleeJejCeele ®UuÙee Deensle. yeewæ Oecee&leerue Deefnbmee DeeefCe ef¡emleer Oecee&leerue ‘MespeeNÙeebJej Øesce keâje’ ¢ee cetuÙeebceOeerue meceevelee MeesOetve mLeeefvekeâ ueeskeâebyejesyej lÙeebveer peJeUerkeâ meeOeueer Deens. DelÙeble DeeojeÛeer hejbheje Demeuesueer jsMeceer mkeâeHe&â (Keoekeâ) DeeefCe Iees[erÛes DeebyeJeuesues otOe (kegâefceme) osTve heengCÙeebÛes mJeeiele keâjCÙeeÛeer ØeLee efmemšme& DeeheuÙee keâe@vJnWšceOÙesner heeUle Deensle.
 
 mLeueebleefjle, efveJee&efmele cegueebÛÙee mebj#eCeemee"er…
 Jn@efškeâve : heeshe efueDees ¢eebveer peieYejeleerue mLeueebleefjle DeeefCe efveJee&efmele cegueebÛÙee mebj#eCeemee"er DeeefCe keâeUpeermee"er peeieeflekeâ heeleUerJej Skeâ$e ÙesCÙeeÛes keâUkeâUerÛes DeeJeenve kesâues. Ùegæ, ieefjyeer, efnbmeeÛeej DeeefCe nJeeceeve mebkeâš ¢eecegUs ueeKees efve<heehe cegueebvee Deeheueer ceeÙeYetceer mees[eJeer ueeiele Deens. mLeueeblejeÛÙee ceeiee&Jej ner cegues efnbmeeÛeej, ceeveJeer lemkeâjer, Mees<eCe DeeefCe DelÙeble og:KeoeÙekeâ heefjefmLeleeruee yeUer he[leele. Deeheueer Iejs mees[CÙeeÛÙee cetU keâejCeebÛee MeesOe IesTve cegueebÛes mebj#eCe keâjCÙeemee"er peeieeflekeâ ØeÙelveebÛeer iejpe DemeuÙeeÛes heeshe cenesoÙeebveer DeOeesjefKele kesâues.
 
 … cnCepes DeefYeJÙekeäleer mJeeleb$Ùe veJns
 vÙetÙee@ke&â (Decesefjkeâe) : És<eÙegkeäle Yee<eCe cnCepes DeefYeJÙekeäleer mJeeleb$Ùe veJns. DeefYeJÙekeäleer mJeeleb$Ùe ne Skeâ cetueYetle nkeäkeâ Demeuee lejer lÙeeuee keâener peyeeyeoeNÙeebÛes yebOeve Demeles. pes Yee<eCe cegöece És<e efkebâJee efnbmeeÛeej hemejJeCÙeeÛes keâece keâjles, les mJeeleb$ÙeeÛÙee mebj#eCeeÛee oeJee ke⤠Mekeâle veener, Demes efJeÛeej DeeÛe&efyeMehe ef›eâmšesHeâ PeeefkeâÙee Deue-keâeefmeme ¢eebveer ÙesLes peeieeflekeâ heefj<eosle ceeb[ues. les Jn@efškeâveÛes mebÙegkeäle je°^eleerue ØeefleefveOeer (mLeeÙeer efvejer#ekeâ) Deensle.