yeeuekeâ : kegâšgbyeeÛes keWâõefyebot : ùoÙe, DeeMee DeeefCe YeefJe<Ùe!
‘‘yeeuekeâebvee ceePÙeekeâ[s ÙesT Åee; lÙeebvee De[Jet vekeâe’’ (ceòeÙe 19:14) – yeeÙeyeueceOeerue ns ØeYet ÙesMetÛes JeÛeve DeeheuÙeeuee yeeuekeâebÛes mLeeve DeeefCe cenòJe DeOeesjsefKele keâ¤ve osles. ØelÙeskeâ yeeuekeâ ns osJeeÛeer osCeieer Demetve kegâšgbyeeÛes ùoÙe DeeefCe DeeMesÛes Øeleerkeâ Deens. lÙeeÛÙee nmeCÙeele Iej GpeUles, lÙeeÛÙee ØeMveeble kegâšgbyeeuee efJeÛeej efceUlees DeeefCe lÙeeÛÙee Ie[CeerleÛe YeefJe<ÙeeÛes ¤he "jles. Øeefmeæ efMe#eCelep%e Maria Montessori cnCeleele, "The child is both a hope and a promise for Humanity." cnCepesÛe yeeuekeâ ns kesâJeU kegâšgbyeeÛes veJns, lej mebhetCe& ceeveJepeeleerÛes YeefJe<Ùe Deens. ¢ee YeefJe<ÙeeÛeer ÙeesiÙe peheCetkeâ keâjCes ner ØelÙeskeâ kegâšgbyeeÛeer DeeefCe meceepeeÛeer peyeeyeoejer Deens. lÙeecegUs yeeuekeâeÛÙee mebieesheveele kesâJeU yeewefækeâ efJekeâemeeJej Yej ve oslee, lÙeeÛÙee meJeeËieerCe pe[Ce-Ie[Ceerme ØeeOeevÙe osCes ner DeepeÛeer cees"er iejpe Deens. kegâšgbye ns meceepeeÛes heefnues DeeefCe meJeeËle cenòJeeÛes efJeÅeeueÙe Deens. ¢ee efJeÅeeueÙeeÛee keWâõefyebot cnCepes yeeuekeâ. yeeuekeâeÛÙee YeesJeleerÛe Iejeleerue Øesce, DeeMee, mJehves DeeefCe YeefJe<ÙeeÛeer GYeejCeer Ie[le Demeles. cnCetveÛe yeeueheCe ne kesâJeU Jee{erÛee šhhee vemetve JÙeefkeäleceòJe Ie[efJeCÙeeÛeer DelÙeble mebJesoveMeerue DeeefCe ceewuÙeJeeve mebOeer Deens. yeeuekeâeÛee meJeeËieerCe efJekeâeme ne kesâJeU MeeuesÙe iegCeebhegjlee ceÙee&efole vemeeJee; lees Mejerj, ceve, yegæer, YeeJevee, meeceeefpekeâ peeCeerJe DeeefCe ßeæe ¢ee meJe& Debieebveer Ie[uee heeefnpes.
DeepeÛÙee mheOee&lcekeâ Ùegieele efMe#eCeeuee DevevÙemeeOeejCe Je vewmeefie&keâjerlÙee Heâej cees"s cenòJe Øeehle Peeues Deens. heeuekeâ DeeheuÙee cegueebveer Mew#eefCekeâ #es$eele Øeieleer keâjeJeer, GÛÛe iegCe efceUJeeJes, Gòece keâefjDej Ie[JeeJes DeMeer Dehes#ee yeeUieleele. ns ÙeesiÙe Demeues, lejer kesâJeU Mew#eefCekeâ ÙeMeeJej keWâefõle Âef°keâesve yeeuekeâeÛÙee JÙeefkeäleceòJeeuee ceÙee&efole ke⤠Mekeâlees. Albert Einstein ¢eebveer Skeâoe meebefieleues nesles, "Education is not the learning of facts, but the training of the mind to think." ¢ee efJeÛeejeletve DeeheuÙeeuee ns mhe° nesles keâer efMe#eCeeÛee GösMe kesâJeU ceeefnleer osCes vemetve efJeÛeejMekeäleer DeeefCe mecepe efJekeâefmele keâjCes ne Deens. JeeÛeve, uesKeve, ieefCele, efJe%eeve, leb$e%eeve ¢eebceOÙes Øeieleer keâjCes DeeJeMÙekeâÛe Deens. hejbleg kesâJeU iegCeebÛÙee mheOexle yeeuekeâeÛes yeeueheCe njJet veÙes, ¢eeÛeer keâeUpeer IesCes DeefOekeâ iejpesÛes Deens. yeeuekeâeÛee efJekeâeme ne kesâJeU %eeveepe&veehegjlee vemetve lÙeele Meejerefjkeâ, ceeveefmekeâ, meeceeefpekeâ DeeefCe DeeOÙeeeflcekeâ hewuetbÛeener meceeJesMe DemeCes DeeJeMÙekeâ Deens. kesâJeU hegmlekeâer %eeveeves peerJeve mece=æ nesle veener.
›eâer[e DeeefCe Meejerefjkeâ neueÛeeue ner yeeuekeâeÛÙee DeejesiÙeemee"er DeeefCe JÙeefkeäleceòJe efJekeâemeemee"er DelÙeble DeeJeMÙekeâ Deensle. yeeuekeâeuee KesUCÙeeÛeer, OeeJeCÙeeÛeer, he[CÙeeÛeer, hegvne GYes jenCÙeeÛeer, efce$eebmeesyele efcemeUCÙeeÛeer, efvemeie& DevegYeJeCÙeeÛeer DeeefCe Deeveboeves peieCÙeeÛeer mebOeer efceUeueer heeefnpes. Jean Piaget ¢eebÛÙee celes "play is the work of childhood." KesU ne yeeuekeâeÛÙee efMekeâCÙeeÛee vewmeefie&keâ ceeie& Deens. KesUebcegUs efJejbiegUe neslees Je Mejerj megÂ{ jenles, heCe lÙeeÛeyejesyej mebIeYeeJevee, efMemle, mebÙece, DeelceefJeÕeeme, heefjßece DeeefCe hejeYeJe mJeerkeâejCÙeeÛeer efMekeâJeCe ¢eebÛeer cetuÙesner Deelcemeele nesleele. cnCetve KesU DeeefCe ›eâer[e yeeuekeâeÛÙee Meejerefjkeâ Jee{ermee"er DeefveJeeÙe& Deensle. DeepeÛÙee ef[efpešue Ùegieele Deveskeâ cegues yebefomle peerJeve peieleevee efomeleele. ceesyeeF&ue, šer.Jner. DeeefCe efm›eâveceOÙes leemevedleeme iegbleuesueer efomeleele; ¢eecegUs MejerjeÛeer neueÛeeue keâceer nesles, DeejesiÙeeJej heefjCeece neslees DeeefCe mepe&veMeeruelee osKeerue ceÙee&efole nesles. DeMee JesUer lÙeebvee cewoeveer KesU, mheOee& DeeefCe Meejerefjkeâ Ghe›eâceebceOÙes menYeeieer nesCÙeemee"er Øeeslmeenve osCes ner heeuekeâ DeeefCe efMe#ekeâebÛeer peyeeyeoejer Deens. cewoeveer KesU, OeeJeCes, meeÙekeâue ÛeeueJeCes, heesnCes ¢eebcegUs Mejerj megÂ{ jenles Je lÙeebÛÙeele Deevebo, Glmeen DeeefCe peerJeveekeâ[s mekeâejelcekeâ °er leÙeej nesles. ›eâer[eceOÙes menYeeieer nesCeejs cetue njues lejer KeÛele veener DeeefCe efpebkeâuÙeeJej ieJe&ner keâjle veener; Gueš ØeÙelveMeerue jenCÙeeÛeer efMekeâJeCe efMekeâles.
efJejbiegUe DeeefCe mepe&veMeerue Ghe›eâceosKeerue yeeuekeâeÛÙee efJekeâemeele cenòJeeÛeer Yetefcekeâe yepeeJeleele. melele DeYÙeemeeÛÙee leeCeeKeeueer jenCeeNÙee cegueeÛÙee ceveeJej o[heCe Ùesles. mebieerle, ve=lÙe, efÛe$ekeâuee, veešŸekeâuee, nmlekeâuee, yeeiekeâece DeeefCe ØeeLe&vee, MeeŒe JeeÛeve, ceveve-efÛebleve DeMee efJeefJeOe Ghe›eâceebcegUs yeeuekeâeÛÙee ceveeuee ceeskeâUe Õeeme efceUlees. ¢ee Ghe›eâceebcegUs yeeuekeâeÛeer efvejer#eCeMekeäleer, keâuhekeâlee, mebJesoveMeeruelee DeeefCe meeQoÙe&°er efJekeâefmele nesles. Rabindranath Tagore ¢eebveer efMe#eCeeyeöue cnšues Deens, "The highest education is that which does not merely give us information but makes our life in harmony with all existence ¢ee efJeÛeejeletve mhe° nesles keâer efMe#eCe ns peerJeveeMeer pees[uesues DemeeJes. keâuee DeeefCe mepe&veMeerue Ghe›eâce ¢eebcegUs yeeuekeâ peerJeveeÛee JÙeehekeâ DeLe& mecepet ueeielees. kegâšgbyeemeesyele menueer, efvemeie&YeüceCe DeeefCe meeceeefpekeâ Yesšer ¢eebcegUs yeeuekeâeÛÙee DevegYeJeefJeÕeele Yej he[les. DeMee DevegYeJeebceOetve cegues peerJeveeleerue efJeefJeOelee DeeefCe meeQoÙe& peeCet ueeieleele. cegueebvee lÙeebÛes yeeueheCe Deeveboeves peielee Deeues, lejÛe heg{erue DeeÙeg<Ùeele DeeJneveebvee meeceesjs peeCÙeeÛeer leekeâo efvecee&Ce nesles.
yeeuekeâeÛÙee meJeeËieerCe pe[Ce-Ie[CeerÛee DeeCeKeer Skeâ cenòJeeÛee DeeOeej cnCepes ßeæsÛes mLeeve, ßeæe lÙeeuee ÙeesiÙe ceeiee&Jej ÛeeueCÙeeÛeer efoMee osles. lÙeeÛÙee ceveele Ûeebieues cetuÙe ®peles. ØeeLe&vee, yeeÙeyeue JeeÛeve, ÛeÛe&ceOeerue menYeeie DeeefCe mesJeekeâeÙe& ¢eebÉejs yeeuekeâeÛÙee ceveele osJeeefJe<eÙeer Øesce, ke=âle%elee, mesJeeYeeJe DeeefCe FlejebefJe<eÙeer menevegYetleer efvecee&Ce nesles. DeeOÙeeeflcekeâ pe[Ce-Ie[Ce nsner yeeuekeâeÛÙee efJekeâemeeÛes DeefJeYeepÙe Ieškeâ Deensle. ÙesMet ef¡emleeÛÙee peerJeveeletve efceUCeeje Øesce, #ecee DeeefCe lÙeeie ne mebosMe yeeuekeâeÛÙee peerJeveeuee efoMee oslees. ßeæe ner kesâJeU Oeeefce&keâ ke=âleer vemetve leer peerJeveMewueer Deens, peerJeve peieCÙeeÛeer Skeâ °er Deens. leer yeeuekeâeuee ÙeesiÙe-DeÙeesiÙe ¢eebleerue Heâjkeâ mecepeCÙeeme ceole keâjles. kegâšgbyeele Skeâ$e ØeeLe&vee nesCes, yeeÙeyeueceOeerue iees°er meebieCes, mebleebÛes peerJeve heefjÛeÙe keâ¤ve osCes, ÛeÛe&ÛÙee efJeOeeRceOÙes menYeeie IesCes, mesJeekeâeÙee&le ueneve JeÙeeheemetveÛe menYeeieer keâjCes, ns cegueeÛÙee DeeOÙeeeflcekeâ Jee{erme DelÙeble hees<ekeâ "jles. ßeæe lÙeeuee Heâkeäle Oeeefce&keâ yeveJele veener, lej cetuÙeeefOeef‰le, meùoÙeer DeeefCe peyeeyeoej veeieefjkeâ Ie[Jeles.
¢eeyejesyej efMeefyejs, Yesšer DeeefCe DevegYeJeeefOeef‰le efMe#eCe cenòJeeÛes Deens. Iej DeeefCe MeeUe ¢eebÛÙee ceÙee&osheueerkeâ[s peeTve cegueebveer peie heeefnues heeefnpes. efvemeiee&leerue Pee[s, veoer, [eWiej, Mesleer, keâejKeevee, meeceeefpekeâ keâeÙe&, ®iCemesJee, Je=æebÛeer keâeUpeer, iejpetbvee ceole DeMee iees°er ØelÙe#e heeefnuÙeeves yeeuekeâele peeCeerJe DeeefCe peyeeyeoejer efvecee&Ce nesles. Demes Ghe›eâce Je efMeefyejs kesâJeU keâjceCetkeâ vemetve peerJeve efMekeâefJeCÙeeÛeer mebOeer Demeleele. ¢ee DevegYeJeebletve cegues ‘ceer’ heemetve ‘DeeheCe’keâ[s JeUleele.
heeuekeâ ns yeeuekeâeÛes heefnues efMe#ekeâ Deensle. DeeF&-Jeef[ueebÛeer Yetefcekeâe ¢eeceOÙes DelÙeble cenòJeeÛeer Deens. lÙeebÛÙee JeeieCÙee-yeesueCÙeeletveÛe yeeuekeâ efMekeâle Demeles. cetue DeeheuÙee Meyoebhes#ee DeeheuÙee ke=âleeRletve peemle efMekeâles. pej Iejele Øesce Demesue, lej cetue ØesceU nesles. pej Iejele ØeeLe&vee Demesue, lej cetue ßeæeJeeve nesles. pej Iejele mecepegleoejheCee Demesue, lej cetue mebJesoveMeerue yeveles. lÙeecegUs heeuekeâebveer cegueebmee"er ØesceU, meceleesue DeeefCe cetuÙeeefOeef‰le JeeleeJejCe efvecee&Ce keâjCes DelÙeeJeMÙekeâ Deens. heeuekeâebveer cegueebJej kesâJeU DeYÙeemeeÛes DeesPes ueeot veÙes; cegueebJej DeveeJeMÙekeâ Mew#eefCekeâ oyeeJe šekeâCÙeeSsJepeer lÙeebÛes yeeueheCe mecepetve IÙeeJes, lÙeebÛÙee DeeJe[er-efveJe[er mecepetve IesTve lÙeebvee JesU ÅeeJee, Ssketâve IÙeeJes, Øeeslmeenve ÅeeJes DeeefCe Øesceeves ceeie&oMe&ve keâjeJes. cegueebÛÙee ÙeMeeheÙeMeeÛes ceespeceehe kesâJeU iegCeheef$ekesâves ke⤠veÙes. lÙeeÛeyejesyej efMemle, ØeeceeefCekeâheCee, FlejebMeer JeeieCÙeeÛeer heæle, mesJee-YeeJevee, ØeeLe&vesÛeer meJeÙe, KesUeleerue menYeeie, meeceeefpekeâ peeCeerJe DeeefCe veweflekeâ cetuÙes ¢eebÛee mebmkeâej IejeletveÛe ®peJeeJee. heeuekeâebveer mJele:ner meceleesue peerJeve peieCes nsner eflelekesâÛe cenòJeeÛes Deens. lejÛe cegueebJej lÙeeÛee mekeâejelcekeâ heefjCeece neslees.
MeeUe, kegâšgbye DeeefCe ÛeÛe& ¢ee eflevner Ieškeâebveer Skeâef$eleheCes yeeuekeâemee"er hetjkeâ JeeleeJejCe efvecee&Ce keâjCes ner keâeUeÛeer iejpe Deens. yeeuekeâeÛÙee meJeeËieerCe efJekeâemeemee"er, JÙeefkeäleceòJe heefjhetCe& nesCÙeemee"er DeYÙeeme, KesU, keâuee, efJejbiegUe DeeefCe ßeæe yeebOeCeerÛee megboj meceleesue nJee. pÙee Iejele cetue nmeles, KesUles, efMekeâles, ØeeLe&vee keâjles DeeefCe Øesce DevegYeJeles, lesÛe Iej KeNÙee DeLee&ves kegâšgbyeeÛes cebefoj yeveles.
yeeuekeâ ns kesâJeU GÅeeÛes veeieefjkeâ veenerle, lej DeepeÛÙee kegâšgbyeeÛes keWâõ Deensle. cnCetveÛe, yeeuekeâ ns kegâšgbyeeÛee Yeeie vemetve lÙeeÛes keWâõ Deens. les kegâšgbyeeÛes kesâJeU Skeâ meomÙe vemetve lÙeeÛes ùoÙe Deens, DeeMee Deens DeeefCe YeefJe<Ùe Deens. yeeuekeâekeâ[s kesâJeU efMe#eCe IesCeeje efJeÅeeLeea cnCetve veener; lej GÅeeÛee peyeeyeoej veeieefjkeâ, mebJesoveMeerue ceeCetme DeeefCe ßeæemebheVe JÙekeäleer cnCetve heenCes DeeJeMÙekeâ Deens. yeeueheCe ne Heâkeäle Jee{erÛee keâeU vemetve JÙeefkeäleceòJe Ie[efJeCÙeeÛee efveCee&Ùekeâ šhhee Deens. lÙeeÛÙee DeeveboeleÛe kegâšgbyeeÛee Deevebo Deens. lÙeeÛes yeeueheCe mece=æ, efvejesieer, Deeveboer DeeefCe ßeæemebheVe Peeues, lejÛe kegâšgbye, meceepe DeeefCe ÛeÛe& DeefOekeâ GppJeue nesF&ue. yeeuekeâeÛÙee meJeeËieerCe efJekeâemeeleÛe GÅeeÛÙee meMekeäle ceeveJelesÛes yeerpe o[uesues Deens. lÙeeÛÙee ÙeesiÙe Ie[CeerleÛe meceepe DeeefCe ÛeÛe&Ûes YeefJe<Ùe meeceeJeuesues Deens. cnCetveÛe DeeheCe ØelÙeskeâ yeeuekeâeuee Øesce, mebOeer DeeefCe ÙeesiÙe ceeie&oMe&ve osTve lÙeeÛÙee meJeeËieerCe efJekeâemeemee"er keâefšyeæ nesT Ùee.
± efyeMehe Lee@ceme ef[meespee