सुवार्ता

  – PesefJeDej ef[cesuees
 
 og:Ke lÙeebÛes peeCetve IÙeeJes – heeshe efueDees
 Jn@efškeâve : DeeheuÙee heefnuÙee ef¡emlepeÙebleer mebosMeele heeshe efueDees ¢eebveer YeeefJekeâebvee DeeJeenve kesâues keâer, lÙeebveer FlejebÛes og:Ke peeCetve IÙeeJes. heeshe cenesoÙeebÛÙee meWš heeršme& Ûeewkeâeleerue heejbheefjkeâ ‘Gyeea Sš Dee@yeea’ mebosMe osleevee les yeesuele nesles. ieePee, Ùescesve DeeefCe Ùegjeshe-Decesefjkesâleerue mLeueebleefjleebÛes lÙeebveer GoenjCe efoues. uesyeeveve, he@uesmšeF&ve, FœeeSue, efmeefjÙee, Ùeg›esâve, megoeve, ceeueer, keâeBiees ¢ee osMeebÛee GuuesKe keâ¤ve lesLes vÙeeÙe, Meebleer Je mLewÙe& ØemLeeefhele nesCÙeeÛeer DeeJeMÙekeâlee heesheveer JÙekeäle kesâueer. ue@efšve Decesefjkeâe, cÙeeveceej, LeeÙeueb[, kebâyeesef[Ùee ¢ee osMeebceOeerue mecemÙee mees[efJeCÙeemee"er megmebJeeo nJee Demes les cnCeeues. ØelÙeskeâ JÙekeäleer veceülesves Je peyeeyeoejerves Jeeieueer lej Meebleer ØemLeeefhele nesF&ue, Demes heesheveer meebefieleues.
 meueie 170leeme ieeCÙeeÛee peeieeflekeâ efJe›eâce
 yew¤š (uesyeeveve) : meoenefjle Demetvener efJeheVeeJemLesle DemeCeeNÙee uesyeeveve osMeeleerue ce@jesveeF&š ke@âLeefuekeâ le®Ceebveer peeieeflekeâ efJe›eâce kesâuee. lÙeebveer meueie 170leeme DeeefCe meele efoJeme ve Leebyelee Yeefkeäleieerles ieeCÙeeÛee keâeÙe&›eâce meeoj kesâuee. meoj mebieerle keâeÙe&›eâceeÉejs uesyeeveveÛeer mebmke=âleer, DeeOÙeeeflcekeâlee DeeefCe ke@âLeefuekeâ ßeæsÛes oMe&ve Ie[efJeCÙeele Deeues.
 Ssefleneefmekeâ [Ûe ÛeÛe& DeeieerÛÙee Ye#ÙemLeeveer
 De@cemšj[ce (vesojueB[dme) : ¢ee osMeele Deveskeâ pegveer, Ssefleneefmekeâ ÛeÛexme Deensle. lÙeehewkeâer 1880 meeueer yeebOeCÙeele DeeuesuÙee Øeefmeæ Jeesu[skeâke&â ke@âLeefuekeâ ÛeÛe&uee Deeie ueeietve les GodOJemle Peeues. ceeies Heâkeäle efYebleer GjuÙee Deensle. DeeieerÛes keâejCe keâUt Mekeâues veener.
 hejosMeer ceoleerceOÙes kesâueer keâheele
 ke@âueiejer (ke@âve[e) : ke@âve[e mejkeâejÛÙee DeLe&mebkeâuheele hejosMeele osCÙeele ÙesCeeNÙee ceoleerceOÙes keâheele kesâuÙeeyeöue ke@âve[eefmLele ef¡e§eve ceole mebmLeebveer veejepeer JÙekeäle kesâueer Deens. megceejs 2.7 Deype [e@ueme&Ûeer keâheele DeLe&mebkeâuheele oeKeefJeCÙeele DeeuÙeeves hejosMeebleerue iejerye Je Demegjef#ele ueeskeâebJej lÙeeÛee heefjCeece nesF&ue DeeefCe les ÛeÛe&ÛÙee veweflekeâ yeebefOeuekeâerefJe®æ Deens, Demes Øeefleheeove ¢ee mJeÙebmesJeer mebmLeebveer kesâues Deens.
 mhesveceOeerue kewâoer jesceYesšeruee
 Jn@efškeâve : pÙegefyeueer Je<ee&ÛÙee meebielee meesnàÙeele peieYejeleerue leg®bieebceOÙes efMe#ee Yeesiele DemeuesuÙee kewâÅeebÛes mcejCe keâjCÙeele Deeues. lÙeeefveefceòeeves jesceceOÙes ÙesCÙeeÛes DeeefCe heeshecenesoÙeebvee heenCÙeeÛes YeeiÙe keâener kewâÅeebvee ueeYeues. mhesveceOeerue kewâÅeebvee IesTve 13 peCeebÛee Skeâ ieš jesceceOÙes Deeuee neslee. leerve efoJemeebÛÙee ÙesLeerue JeemleJÙeele heesheveer meeoj kesâuesuÙee efcemmeeceOÙesner les menYeeieer Peeues nesles.
 les Peeues mebleheoeves mevceeefvele
 he@jerme (øeâevme) : ogmeNÙee ceneÙegæele ef¡emleer ßeæsuee efJejesOe keâjCeeNÙee veePeer jepeJešerves 50 le®CeebÛeer keâòeue kesâueer. veesš^s[sce keâefLe[^ueceOÙes PeeuesuÙee efJeMes<e efcemmeeefJeOeerceOÙes lÙeebvee mebleheoeves ieewjefJeCÙeele Deeues. heeshe efueDees ¢eebveer hee"efJeuesuÙee mebosMeele ¢ee jkeälemee#eeRÛÙee ßeæsÛee ieewjJeeves GuuesKe keâjCÙeele Deeuee. 16ces ne efoJeme lÙeebÛÙee meCeeÛee efoJeme Demesue, Demesner heesheveer peenerj kesâues. ojcÙeeve, mhesveceOeerue 124 jkeälemee#eeRvee megæe mebleheo yeneue keâjCÙeele Deeues. lÙeeceOÙes 109 Oece&ieg¤ nesles. mhesveceOeerue veeiejer Ùegæele lÙeebvee JeerjcejCe Deeues nesles.
 cekeâeTceOeerue DeefYeveJe Ghe›eâce
 cekeâeT : ef¡emlepeÙebleer efveefceòeeves ke@âLeefuekeâ Ûe@efjšer keâeefjleemeleHexâ 1500 mLeeefvekeâ Je hejosMeer iejerye cegueebvee Yesš Jemlet hee"efJeuÙee. efveccÙee YesšJemlet cekeâeTceOeerue cegueebvee osCÙeele DeeuÙee, lej GJe&efjle YesšJemlet efleceesj uesmles, yeebieuee osMe Je keâPeeefiemleeveceOeerue cegueebvee hee"efJeCÙeele DeeuÙee.
 ßeæe yeebOeCeermee"er YeJÙe cesUeJee
 vesiee@cyees (ßeeruebkeâe) : ßeeruebkesâleerue KÙeeleveece mebieerlekeâej Ûeeueea Lee@ceme (53) ¢eebveer DeeÙeesefpele kesâuesuee Ûeej efoJeme jespe mebOÙeekeâeUer mene leeme Ûeeueuesuee mebieerle, ØeeLe&vee Je OÙeeveOeejCee cesUeJee ÙesLes mebheVe Peeuee. Ûeeueea Lee@ceme ¢eebveer DeeheuÙee 250 JÙeeJemeeefÙekeâ ieeÙekeâ-Jeeokeâ Ûecetmen cesUeJÙeeÛes mebÛeueve kesâues. menYeeieer PeeuesuÙee 40 npeej ueeskeâebceOÙes Oece&ieg¤, Oece&Yeefieveer lemesÛe DevÙeOeceeaÙener nesles.
 peieeheemetve otj DemeuesuÙee cebieesefueÙeele…
 Gueeveyeelej (cebieesefueÙee) : FšeefueÙeve efceMevejer keâeef[&veue pee@efpe&Dees cejWieer ¢eebveer cebieesefueÙeele heefnues ke@âLeefuekeâ ÛeÛe& yeebOeues ¢ee Iešvesuee Jeerme Je<ex Peeueer. ‘ÛeÛe& cnCepes keâeÙe ns ueeskeâebvee ceenerle veJnles DeMee ef"keâeCeer ÛeÛe& yeebOetve Øesef<ele keâeÙe& keâjCÙeeÛee Deevebo ceer Iesle Deens’, Demes cejWieer cnCeeues. hemleerme ueeKe yeewæyengue cebieesefueÙeele ke@âLeefuekeâ Deensle DeJeIes 1500. ke@âLeefuekeâ ÛeÛe&leHexâ ÙesLes DeveeLeeßece, MeeUe DeeefCe JewÅekeâerÙe megefJeOee hegjefJeCeejs ojeKeeves ÛeeueJeues peeleele. cebieesefueÙeeleerue mesJeekeâeÙee&cegUs keâeef[&veue cejWieer ØekeâeMePeesleele Deeues Demetve ef¡emleJeemeer heeshe øeâeefvmeme lÙeebvee lÙeebÛÙee JeÙeeÛÙee 48JÙee Je<eea keâeef[&veueheo yeneue kesâues.
 Je<e&Yejele lesJeerme ueeKe ueeskeâebvee kesâueer ceole
 ceemkeâe@š (Dee@mš^sefueÙee) : keâeefjleeme Dee@mš^sefueÙeeves 2025ceOÙes 30 osMeebceOeerue 23ueeKe ueeskeâebvee ceole kesâueer, Demes mebIešvesÛÙee keâeÙe&keâejer ØecegKe ef›eâmšsve mesÙeme& ¢eebveer meebefieleues. ieePee, Ùeg›esâve, cÙeeveceej ¢ee osMeebvee efJeMes<e ceole keâjCÙeele Deeueer. DeeefMeÙee, Deeeføeâkeâe Je he@efmeefHeâkeâceOÙes efJeMes<e keâ¤ve cegues, efœeÙee Je DehebieeJemLesleerue ueeskeâebvee ceoleerÛee nele osCÙeele Deeuee. keâeefjleeme ner mebIešvee megceejs 200 osMeebceOÙes ceeveJeleeJeeoer ceole keâjCeejer ke@âLeefuekeâ mebIešvee Deens.
 DeeheCe Skeâ$e heg{s peeT…
 ieePee-pes®meuesceÛes efyeMehe (ue@efšve he@efš^Deeke&â) : efheDejye@efš°e efhePPeejeuee ieePeeÛÙee leerve efoJemeebÛÙee Yesšermee"er Deeues nesles. nesueer He@âefceueer ÛeÛe&ceOÙes YeeefJekeâebveer ¢eebÛes mJeeiele kesâues. ‘ieePeeceOeerue heefjefmLeleer Depetve Ûeebieueer veener; heCe ceuee DeeMesÛes efkeâjCe efomele Deensle’, Demes meebietve efyeMehe cnCeeues, ‘‘peieeleerue efkeâleerlejer ueeskeâebÛes ue#e legceÛÙeekeâ[s Deens. les legceÛÙeeyejesyej Deensle.’’ Deveskeâ De[ÛeCeeRyejesyej meecevee keâjCeeNÙee YeeefJekeâebÛeer mlegleer keâ¤ve efyeMehe lÙeebvee cnCeeues, ‘‘Deecner ÙesLeerue MeeUe Je Iejs hegvne yeebOet. legceÛÙee peerJeveeuee GYeejer osT. Ieeye¤ vekeâe. DeeheCe Skeâ$e heg{s peeT Ùee.’’
 ÛegkeâuesuÙeebvee ceeiee&Jej DeeCeCÙeemee"er…
 jesce : mes›esâ[ neš& Dee@Heâ efpePemeÛÙee efme. keâeuee& yesveefoòeer ¢ee ceeveJeer lemkeâjerefJe®æ ue{CeeNÙee Oece&Yeefieveer cnCetve DeesUKeuÙee peeleele. efnbmeeÛeej, ØeueesYeves, efvejeMee, JewHeâuÙe Deeoer keâejCeebcegUs pÙee efœeÙee Je cegueeRvee MejerjefJe›eâÙe keâjeÙeuee Yeeie hee[ues peeles lÙeebvee hegvne ÛeebieuÙee ceeiee&Jej DeeCeCÙeeÛes DeeefCe lÙeebÛes hegveJe&meve keâjCÙeeÛes keâece efme.keâeuee& keâjerle Deensle. DeeheuÙee menkeâejer Oece&Yeefieveer DeeefCe mJeÙebmesJekeâebmeceJesle lÙee mebOÙeekeâeUÛÙee JesUer jmlÙeeJej efHeâjleele DeeefCe yeeefOele efœeÙee Je cegueeRvee ceeie&oMe&ve keâjleele.
 DeeCeKeer Skeâ YeejleerÙe mebleheoeÛÙee ceeiee&Jej
 Jn@efškeâve : heeshe efueDees ¢eebveer 12 JÙekeäleeRÛÙee mebleheoeme ceevÙelee efoueer Demetve 3JÙekeäleeRvee ‘hetpÙe’ heoeves mevceeefvele kesâues Deens. ner mebleheoeÛÙee ceeiee&Jejerue ogmejer heeÙejer Deens. lÙee leerve JÙekeäleeRceOÙes kesâjUceOeerue cee@efvme. peesmesHeâ hebpeerkeâjve ¢eebÛee meceeJesMe Deens. les kesâjUceOeerue ÛeÛe&ÛÙee DeejesiÙemesJesÛes De«eCeer ceeveues peeleele. lÙeebveer kesâjUceOÙes Oece&efiejer ne@efmhešue meg¤ kesâues. De@ueesheLeer GheÛeejheæleerÛee ØeLece Jeehej keâjCeejs les heefnues ne@efmhešue.
 lÙee efveCe&Ùeeves heeuekeâ Peeues Ket<e
 ke@âveyesje (Dee@mš^sefueÙee) : JeÙeeÛÙee meesUeJÙee Je<eeËheÙeËleÛÙee cegueebvee meesMeue ceeref[Ùee hue@šHeâe@ce&Ûee Jeehej keâjCÙeeme ceveeF& keâjCeeje keâeÙeoe hebleØeOeeve De@vLeveer Deuyeeefvepe ¢eebÛÙee mejkeâejves mebmeosle cebpetj kesâuee. lÙeecegUs cegueebvee Hesâmeyetkeâ, Fvmše«eece, efškeâše@keâ, ÙegšŸegye JeiewjWÛee Jeehej ¢eeheg{s keâjlee ÙesCeej veener. ¢ee meboYee&le mebyebefOele kebâhevÙeebveer efveÙece cees[uÙeeme lÙeebvee 32 oMeue#e [e@ueme&Ûee ob[ nesCeej Deens. mejkeâejÛÙee ¢ee efveCe&ÙeeÛes ÛeÛe&ves DeeefCe heeuekeâebveer mJeeiele kesâues Deens.
 one npeej ÙegjesefheÙeve le®Ce lewPesceOÙes
 lewPes (øeâevme) : lewPes ØeeLe&veeiešeMeer mebyebefOele DemeCeejs ÙegjesefheÙeve osMeebceOeerue le®Ce-le®Ceer Je<ee&letve Skeâoe Skeâ$e Ùesle Demeleele. ØeeLe&vee, yeeÙeyeueJeeÛeve, Yeefkeäleieerles, OÙeeveOeejCee DeeefCe efJeÛeejebÛeer osJeeCe-IesJeeCe keâjCes ne lÙeeceeieerue nslet Demelees. ÙeboeÛee lÙeebÛee ÙegJee cesUeJee lewPes ÙesLes IesCÙeele Deeuee. 18 les 35 ¢ee JeÙeesiešeleerue megceejs one npeej ÙegjesefheÙeve le®Ce lÙeeceOÙes menYeeieer Peeues nesles. heeshe efueDees ¢eebveer ¢ee le®Ceebvee MegYemebosMe hee"Jeuee neslee.
 ke@âLeefuekeâ keâe@uespeÛee Dece=leceneslmeJe
 {ekeâe (yeebieuee osMe) : cegueeRvee efMe#eCe osCeeNÙee yeebieuee osMeeleerue efMe#eCemebmLeebceOÙes ÙesLeerue nesueer ›eâe@me keâe@uespeÛes veeJe De«eYeeieer Demetve ¢ee keâe@uespeÛee Dece=leceneslmeJe Deueerkeâ[sÛe meepeje Peeuee. 1950ceOÙes Decesefjkeâve efmemšj Deiemšerve ceejer ¢eebveer ns keâe@uespe meg¤ kesâues. lÙeeJesUer efJeÅeeefLe&veeRÛeer mebKÙee nesleer Heâkeäle heeÛe. Deepe ner mebKÙee 2700 Peeueer Deens. meceejbYe Øemebieer DeeÛe&efyeMehe efyepee@Ùe ef[›etâPe cnCeeues keâer, keâe@uespeves melÙe, Øesce Je oeve Glmeefpe&le kesâues Deens.