सुवार्ता

 oerhekeâ ceÛÙee[es
 heeueer
 
 DeeefLe&keâ efveÙeespeve kesâuÙeecegUs heæleMeerj DeeefCe efveÙeesefpele heæleerves legceÛeer peerJeveOÙesÙe meeOÙe keâjCÙeemee"er Gefö°ebÛeer Skeâ Ûeewkeâš GheueyOe nesles. DeeheuÙee Yeeb[Jeueer iejpee efveef§ele keâjCes, lÙeemee"er Skeâ DeeefLe&keâ jCeveerleer leÙeej keâjCes DeeefCe DeeheuÙeekeâ[s DemeuesuÙee legšhegbpÙee DeeefLe&keâ mebmeeOeveebÛee meJeexòece Øekeâejs Jeehej keâmee kesâuee peeT Mekeâlees, ¢eeÛeer Kee$eer keâjCess.
 DeeefLe&keâ efveÙeespeveeÛes HeâeÙeos
 meJe&meeOeejCeheCes DeeefLe&keâ efveÙeespeve ns mebheòeer efveefce&leer, cegueebÛes efMe#eCe, efveJe=òeer efveÙeespeve Je keâj yeÛele ¢eemee"er kesâues peeles. JÙekeäleerÛÙee peerJeveele heg{erue Iešvee ¢ee DeeefLe&keâ efmLeleerJej leeCe DeeCet Mekeâleele :
 1) ueive keâjCes 2) kegâšgbyeeÛee efJemleej, cnCepesÛe ceguesyeeUs nesCes 3) Iej Kejsoer keâjCes efkebâJee efJeketâve cees"s Iej IesCes 4) cegueebÛÙee efMe#eCeemee"er efveOeer 5)mJele:Ûes keâefjDej keâjCes 6) JÙeJemeeÙe meg¤ keâjCes 7) Je=æ heeuekeâebÛee meebYeeU keâjCes DeeefCe 8) Deeheueer mJele:Ûeer efveJe=òeer.
 DeeefLe&keâ efveÙeespeveeÛee DeejeKe[e
 1) ueJeefÛekeâlee : peerJeveele DeÛeevekeâ GodYeJeCeeNÙee IešveebcegUs (veeskeâjer peeCes, cees"er DeejesiÙeefJe<eÙekeâ mecemÙee, Iejiegleer GueLeeheeueLe FlÙeeoer) ÙeespevesceOÙes yeoue keâjeJes ueeiet Mekeâleele.
 2) lejuelee : Deuhekeâeueerve iejpee efkebâJee Deehelkeâeueerve heefjefmLeleermee"er lJeefjle hewmes DemeCes iejpesÛes Deens. keâesCelÙeener JesUer ‘efueefkeäJe[ Hebâ[’ cnCetve "sJeCÙeemee"er 3-6ceefnvÙeebÛee KeÛe& neleele DemeCes ns ceevekeâ heeUues peeJes.
 3) keâj meJeueleerÛÙee hewuetbÛee hegjshetj GheÙeesie keâjCes.
 4) meeshÙee Øekeâejs veeWo "sJee : DeeheCe KeÛe& keâjerle DemeuesuÙee efyeueebmee"er Skeâ HeâeF&ue lemesÛe yeBkeâ mšsšceWš/›esâef[š keâe[&/ceeefmekeâ KeÛee&Ûeer [eÙejer ¢eebmee"er Skeâ Skeâ HeâeF&ue "sJeueer lej hegjsMeer Deens.
 yeÛele DeeefCe iegbleJeCetkeâ kegâ"s DeeefCe keâMeer keâjeJeer?
 meJeeËle meesÙeerÛeer DeeefCe mesJeelelhejlee ¢ee ceevekeâebJej DeeOeeefjle Deeheueer yeBkeâ efveJe[eJeer.
 1) je°^erÙeke=âle yeBkeâe : Goe. mšsš yeBkeâ, yeBkeâ Dee@Heâ yejes[e, ÙegefveÙeve yeBkeâ, heerSveyeer. yeBkeâ Dee@Heâ Fbef[Ùee.
 2) Keepeieer yeBkeâe : Goe. DeeÙemeerDeeÙemeerDeeÙe, De@efkeämeme yeBkeâ, SÛe[erSHeâmeer yeBkeâ, keâesškeâ ceefnbõe.
 3) menkeâejer yeBkeâe : veeiejer menkeâejer yeBkeâebÛÙee Ùeeoerle meejmJele, MeecejeJe efJeúue, keâe@mecee@me, DeYÙegoÙe, yemeerve yeBkeâ, JemeF& efJekeâeme yeBkeâ ¢ee Ùesleele. lemesÛe ØelÙeskeâ jepÙeele menkeâejer helemebmLee mebjÛevesDebleie&le, jepÙe menkeâejer yeBkeâ (keâener jepÙeeble efMeKej menkeâejer yeBkeâ) lÙeeKeeueer efpeune menkeâejer yeBkeâ DeeefCe lÙeeKeeueer ØeeLeefcekeâ menkeâejer helemebmLee/efJeefJeOe keâeÙe&keâejer mesJee mebmLee Demeleele. ¢eebÛes keâeÙe& ØeecegKÙeeves Deuhe cegoleerÛes heerkeâ keâpe& efJelejCe ns pejer Demeues lejer efpeune menkeâejer yeBkeâ ¢eele DeeheCe yeÛele Keeles DeeefCe SHeâ.[er. "sJet Mekeâlees.
 4) mcee@ue efHeâveevme yeBkeâ : yeBefkebâie megefJeOee vemeuesuÙee DeeefCe yeBefkebâie megefJeOeebheemetve JebefÛele DemeuesuÙee ueeskeâmebKÙesuee cetueYetle yeBefkebâie mesJee osTve DeeefCe ¢ee Jeiee&uee DeewheÛeeefjkeâ keâpe& GheueyOe keâ¤ve osTve DeeefLe&keâ meceeJesMeveeuee Ûeeuevee osCÙeeÛÙee OeesjCeelcekeâ GösMeeves ¢ee yeBkeâebÛeer mLeehevee keâjCÙeele Deeueer Deens. efjPeJn& yeBkesâves 2015 heemetve DeMee ueIeg efJeòe yeBkeâebvee hejJeeves efoues Deens. DeeleeheÙeËle DeMee 12 yeBkeâe Deensle pÙeele SÙeg, peve, metÙeexoÙe, SkeäJeeršeme, SmeeHeâ, GppeerJeve ¢ee yeBkeâebÛee meceeJesMe Deens.
 5) ØeeosefMekeâ «eeceerCe yeBkeâ ØeCeeueer : ¢ee yeBkeâe «eeceerCe Yeeieele helehegjJe"e keâjleele; hejbleg lÙee Flej yeBkeâebmeejKÙeeÛe yeÛele Keeles DeeefCe SHeâ[er mesJee osleele. meÅee ceneje°^ele ceneje°^ «eeceerCe yeBkeâ keâeÙe&jle Deens DeeefCe lÙeeÛÙee jepÙeYej 748 MeeKee Deensle. ¢ee yeBkesâÛeer ceeuekeâer Yeejle mejkeâej (50³), ceneje°^ mejkeâej (15³) DeeefCe ØeeÙeespekeâ yeBkeâ, yeBkeâ Dee@Heâ ceneje°^ (35³) DeMeer Demeles.
 legcner legceÛeer yeÛele kegâ"s iegbleJeeJeer?
 1) ¢eeleerue heefnuee šhhee cnCepes legceÛÙee ceeefmekeâ GlheVeeÛee œeesle keâeÙe Deens DeeefCe lÙeeÛes mJe¤he keâeÙe Deens. keâeÙece mJe¤heeÛeer veeskeâjer Demesue lej leguevesves DeeefLe&keâ mLewÙe& DeefOekeâ ØeceeCeele Demeles. JÙeJemeeÙe Demesue lej cee$e lÙeele Ûe{Gleej ÙesT Mekeâleele, ns ue#eele IesTve iegbleJeCetkeâ keâjCes DeeJeMÙekeâ Deens.
 2) legceÛee ceeefmekeâ KeÛe& efkeâleer Deens! GlheVe DeeefCe KeÛee&Ûes efveoeve keâjCes ns efveÙeespeveeÛes heefnues heeTue Deens.
 3) iegbleJeCegkeâerÛes Gefö° efkebâJee DeeefLe&keâ Gefö°s vekeäkeâer keâje. ner Gefö°s Deuhekeâeueerve (3Je<eeËheÙeËle), ceOÙece keâeueerve (3 les 5 Je<ex) efkebâJee oerIe&keâeueerve (5Je<eeËhes#ee peemle) Demet Mekeâleele. ØelÙeskeâ Gefö°eheesšer ue#Ùe Demeuesueer jkeäkeâce DeeefCe leer GheueyOe nesCÙeeÛeer leejerKe efveef§ele keâjCes DeeJeMÙekeâ Deens.
 yeÛele DeeefCe SHeâ[er (De) yeBkeâe
 1) yeÛele Keeles : keâceer JÙeepeoj hejbleg DeeJeMÙekeâlesvegmeej hewmes GheueyOe nesleele. leerve les mene ceefnvÙeebÛee KeÛe& efveIesue Flekeâer jkeäkeâce yeÛele Keeles efkebâJee Dee@šes mJeerhe SHeâ[erceOÙes "sJee. ¢ee SHeâ[erceOÙes meeceevÙe SHeâ[erhes#ee Lees[e keâceer JÙeepeoj Demelees. heCe yeÛele KeelÙeeØeceeCes kesâJnener lÙeeletve hewmes keâe{ues peeT Mekeâleele.
 2) SHeâ[er : meÅeeÛee oj 5.50 les 8.5³ Deens. cees"Ÿee DeeefCe megjef#ele yeBkeâe keâceer JÙeepe osleele. keâener IeesšeUs mees[ues lej keâceer DeefOekeâ ØeceeCeele cees"Ÿee yeBkeâe ¢ee megjef#ele Deensle. lÙeele mšsš yeBkeâ, DeeÙemeerDeeÙemeerDeeÙe DeeefCe SÛe[erSHeâmeer yeBkeâ ¢eebvee efjPeJn& yeBkesâves [esceesefmškeâ efmeefmšce@efškeâueer Fchee@š&vš yeBkeäme (DSIB) ne opee& efoueeÙe. lÙee Deeflemegjef#ele mecepeuÙee peeleele. keâener menkeâejer yeBkeâe leLee mcee@ue HeâeÙeveevme yeBkeâe ¢ee peemle JÙeepe (8.5³) osleele. (šerhe : ØelÙeskeâ yeBkesâle 5ueeKeebheÙeËleÛÙee "sJeerme efjPeJn& yeBkesâÛes efJecee keâJeÛe Demeles. cnCetve 5 ueeKeebhes#ee peemle jkeäkeâce DemeuÙeeme, efJeefJeOe yeBkeâebceOÙes efJeYeeietve lÙeeÛes SHeâ[er kesâuÙeeme efveef§ele jenlee ÙesF&ue. DSIB yeBkeâeble cee$e DeeheCe peemle jkeäkeâce "sJet Mekeâlee.
 3) DeeJeleea (efjkeâefjbie) "sJe : ner yeÛeleerÛes Skeâ Ûeebieues meeOeve Deens. DeeheuÙee KeelÙeeceOetve Lesš [sefyešÛes DeeosMe efouÙeeme meelelÙeeves yeÛele nesles DeeefCe JÙeepeojner Ûeebieuee efceUlees.
 yeÛele DeeefCe SHeâ[er – (ye) kebâheveer "sJeer
 1) kebâheveer SHeâ[er yeÛeleerÛee GÛÛe oj osleele (meÅee 9³). leLeeefhe, efš^heue S efkebâJee lelmece jsefšbie DemeuesuÙee kebâhevÙeebÛee Jeehej keâje. meOÙee Ûeebieues jsefšbie DemeuesuÙee kebâhevÙeebhewkeâer keâener cnCepes yepeepe HeâeÙeveevme, ceefnbõe HeâeÙeveevme, ßeerjece š^evmeheesš& HeâeÙeveevme, šeše HeâeÙeveevme DeeefCe DeeÙemeerDeeÙemeerDeeÙe nesce HeâeÙeveevme. DeeheuÙee yengleskeâ "sJeer yeBkeâeble "sJetve keâener jkeäkeâce kebâheveer SHeâ[er ceOÙes "sJeuÙeeme JÙeepeojeÛes DesJnjsefpebie keâjlee Ùesles.
 2) 9³-12³ JÙeepe DeeefCe lÙeentve DeefOekeâ hejleeJee osT heenCeeNÙee kebâhevÙeebvee efkebâJee mebmLeebvee šeUe. meOÙeeÛÙee JÙeepeoj heefjefmLeleerle ns DeeefLe&keâ °Ÿee JÙeJeneÙe& veener.
 3) kebâhevÙeebÛes vee@ve keâvJnefš&yeue ef[yeWÛeme& (NCD) GÛÛe hejleeJee osleele hejbleg kebâheveerÛes veeJe DeeefCe jsefšbie heenCes cenòJeeÛes Deens. peemle peesKeerce IesCÙeeÛeer #ecelee DemeuesuÙee JÙekeäleer ¢eele iegbleJeCetkeâ ke⤠Mekeâleele. DeeheuÙee hegbpeerhewkeâer keâener škeäkesâJeejer ¢eele iegbleJet Mekeâlee.
 Flej yeÛele-oerIe&keâeueerve-SveheerSme
 je°^erÙe hesvMeve ØeCeeueer (SveheerSme) ner Skeâ mJesÛÚe efveJe=òeer yeÛele Ùeespevee Deens. Depe& meeoj keâjCÙeeÛÙee leejKesuee Depe&oejeÛes JeÙe 18 les 65 Je<eeËÛÙee ojcÙeeve DemeeJes. Menj, veeskeâjer, yeoueueer lejerner Depe&oej osMeeleerue kegâ"tvener Keeles ÛeeueJet Mekeâlees. Depe&oej pÙee POP-SP MeeKesle veeWoCeerke=âle Deens lÙee keâesCelÙeener POP-SP Éejs Ùeesieoeve osT Mekeâlees. ¢eele keâuece 80CCD (1B) Debleie&le 50,000 ®heÙeebheÙeËle DeeÙekeâj metš efceUles. ne ueeYe keâuece 80C Debleie&le 1,50,000 ®heÙeebÛÙee ceÙee&oshes#ee peemle Deens. ¢eele Yeeie IesCÙeeÛes Megukeâ veececee$e Deens. pÙeebvee DeeheuÙee veeskeâjerletve hesvMeve efceUCÙeeÛeer meesÙe vemeles lÙeebvee ¢ee ÙeespevesÉejs iegbleJeuesuÙee jkeâcesJej DeeOeeefjle DeeÙeg<ÙeYej hesvMeveÛee ueeYe nesT Mekeâlees.
 Flej yeÛele-oerIe&keâeueerve- heerheerSHeâ
 1) heerheerSHeâ : meeJe&peefvekeâ YeefJe<Ùe efveJee&n efveOeer ne meJeeËle ueeskeâefØeÙe efveef§ele GlheVe Ùeespeveebhewkeâer Skeâ Deens. lÙeeÛes keâj ueeYe Deensle lemesÛe oerIe&keâeueerve Kee$eerMeerj hejleeJee Deens. ¢eele Skeâe DeeefLe&keâ Je<ee&le keâceerlekeâceer ®. 500/- Je keâceeue ®. 1,50,000/-heÙeËle "sJe pecee kesâueer peeT Mekeâles. meÅeeÛee JÙeepe oj 7.1³ (Ûe›eâJee{) Deens.
 2) ¢eele eflemeNÙee DeeefLe&keâ Je<ee&heemetve les meneJÙee DeeefLe&keâ Je<eeËheÙeËle keâpe& megefJeOee GheueyOe Deens.
 3) meeleJÙee DeeefLe&keâ Je<ee&heemetve ojJe<eea Deeheueer jkeäkeâce keâe{lee Ùesles.
 4) hebOeje Je<ee&veblej DeeheCe mebhetCe& jkeäkeâce keâe{t Mekeâlee DeLeJee heeÛe Je<eeËveer cegole Jee{Jet Mekeâlee.
 5) cegolehetleeaveblej ØeÛeefuele JÙeepeojemen DeeCeKeer "sJeer ve "sJelee Deefveef§ele keâeUemee"er JÙeepe efceUle jenles. heerheerSHeâ KeelÙeeleerue jkeäkeâce vÙeeÙeeueÙeeÛÙee keâesCelÙeener DeeosMee vegmeej efkebâJee ef[›eâervegmeej pehleerÛÙee DeOeerve veener.
 6) "sJe DeeÙe.šer. keâeÙeÅeeÛÙee keâuece 80-keâ Debleie&le JepeeJešermee"er hee$e Deens.
 Flej yeÛele-oerIe&keâeueerve – SGB
 megkeâvÙee mece=æer Ùeespevee : osMeeleerue cegueeRÛÙee keâuÙeeCeemee"er Deens. ØelÙeskeâ kegâšgbyeeleerue cegueeRvee yeÛele keâjCÙeeÛes meeOeve osCÙeemee"er megkeâvÙee mece=æer Ùeespevee meg¤ keâjCÙeele Deeueer Deens. ¢eeÛee keâeueeJeOeer Keeles GIe[uÙeeÛÙee leejKesheemetve 21 Je<ex efkebâJee cegueieer 18 Je<eeËÛeer PeeuÙeeveblej efleÛÙee ueiveeheÙeËle Deens. meÅeeÛee JÙeepeoj 7.60³ Deens. KeelÙeeÛee keâeueeJeOeer hetCe& PeeuÙeeveblej, KeelÙeele GheueyOe Demeuesueer mebhetCe& jkeäkeâce JÙeepeemen cegueieer keâe{t Mekeâles. pej cegueieer 18 Je<eeËÛeer Peeueer Demesue DeeefCe efleves 10Jeer hetCe& kesâueer Demesue lej GÛÛe efMe#eCeeÛÙee GösMeeves hewmes keâe{CÙeeÛeer hejJeeveieer Deens. ¢eele DeeheCe efkeâceeve ®heÙes 500 lej keâceeue ®heÙes 1,50,000/- Jeeef<e&keâ iegbleJeCetkeâ ke⤠Mekeâlee.
 efJecee IesTve efØeÙepeveebvee DeeefLe&keâ mebj#eCe Åee
 DeeÙeg<Ùe ns #eCeYebiegj Demeles DeeefCe cnCetveÛe DeeheuÙee efØeÙepeveebÛÙee DeeefLe&keâ megj#eskeâefjlee peerJeve efJecee IesCes DeeflecenòJeeÛes Deens. efJecee cnCepes iegbleJeCetkeâ veJns; lÙeecegUs ceveerye@keâ hee@efuemeer JeiewjWÛÙee veeoer ve ueeielee cegole efJecee cnCepes šce& FvMegjvme IesCes DeeJeMÙekeâ Deens. ¢eeceOÙes hewmes hejle efceUle veenerle; hejbleg DelÙeble keâceer efØeefceÙece Ye¤ve Yejhetj hewMeebÛes mebj#ekeâ keâJeÛe efceUles. hebÛeefJeMeerle legcner Demeeue DeeefCe Skeâ keâesšerÛee efJecee GlejJeeÙeÛee Demesue lej 8000 les 10000 ®heÙes Je<ee&keâe"er YejeJes ueeieleele. ne cetueYetle efJecee IesleuÙeeJejÛe Ùegefuehe efkebâJee efJecÙeeMeer pees[uesues hesvMeve Hebâ[ ¢eeÛee legcner efJeÛeej ke⤠Mekeâlee. cegole efJecee peemle ueeYeoeÙeer DemetveosKeerue lÙeele keâefceMeve keâceer efceUles cnCetve efJecee Spebš ¢ee efJecÙeeyeöue JeeÛÙelee keâjerle veener.
 MesDeme&/ce@ÛÙegDeue Hebâ[dme
 kebâheveerÛÙee MesDeme&ceOÙes iegbleJeCetkeâ ns JewÙeefkeälekeâ mebheòeerceOÙes Jee{ keâjCeejs DeeefCe ÛeueveJee{erJej ceele keâjCeejs meJeexòece meeOeve Deens. hejbleg lÙee #es$eeÛee ÙeesiÙe DeYÙeeme keâ¤ve DeeefCe one hebOeje Je<eeËÛee iegbleJeCegkeâerÛee DeJeOeer "sJetve pej lÙeele hewmes iegbleJeues lejÛe mebheòeerJe=æer nesT Mekeâles. [s š^sef[bie, ceeefpe&ve š^sef[bie, Heâe@jJe[& š^s[, [sjerJesefšJn ¢eebmeejKes ceeie& Heâkeäle lep%eebveerÛe neleeUuesues yejs. meeceevÙe JÙekeäleeRveer lÙee veeoeuee ve ueeieCes MeneCeheCe Deens. DevÙeLee ueeKeeWÛes [yeesues heeCÙeele peeTve kebâieeue nesCÙeeÛeerner heeUer Ùesles. MesDej yeepeejekeâ[s meóe yeepeej ¢ee vepejsves heeneÙeÛes šeUeJes. Jejerue yeÛeleerÛes ceeie& DeJeuebefyeuÙeeveblej DeeheuÙeekeâ[s Gjuesueer hegbpeer Demesue lej pe¤j MesDej ceekexâšceOÙes šekeâeJeer. MesDej yeepeej GmeàÙee ceejerle Deleeefke&âkeâheCes Jej peele Demesue lej lÙeeJesUer MesDej Kejsoer ke⤠veÙes. keâener JesUsuee yeepeejele Gleej Deeuesuee Demelees. kegâ"uÙeelejer Deeblejje°^erÙe IešvesÛee DeLeJee veerleerÛee heefjCeece cnCetve meJe&Ûe kebâheveerÛes YeeJe Iemejuesues Demeleele. DeMee JesUer veeJeueewefkeâkeâ DemeuesuÙee kebâhevÙeebÛes MesDej efJekeâle IesCes MeneCeheCeeÛes Demeles. SKeeÅee Je<ee&le efÛe$e yeoueles DeeefCe MesDej yeepeej hegvne Jej peelees, lesJne ner iegbleJeCetkeâ DeeheuÙeeuee Ûeebieuee ueeYe keâ¤ve osles. kegâ"uÙeelejer efce$eekeâ[tve efceUCeeNÙee ‘efšhme’Jej DeeOeeefjle efkebâJee meÅee HesâmeyegkeâJej hewmes oghheš keâjCÙeeÛÙee DeeÕeemeveebvee yeUer he[t vekeâe. ce@ÛÙegDeue Hebâ[dme osKeerue Kejsoer keâjleevee yeepeejele GmeUer Deeuesueer Demeleevee ke⤠vekeâe. #eefCekeâ HeâeÙeoe ve yeIelee oerIe&keâeueerve iegbleJeCetkeâoej DemeCes vesnceerÛe MeneCeheCeeÛes Demeles.
 Heâesve : 9967238611
 (uesKekeâ veeyee[&ceOeerue efveJe=òe GheceneØebyeOekeâ Deensle. lÙeebveer yemeerve ke@âLeesefuekeâ yeBkesâÛÙee JÙeJemLeeheve ceb[UeÛes heefnues DeOÙe#e lemesÛe mebÛeeuekeâ ceb[UeJej lep%e mebÛeeuekeâ cnCetve Oegje Jeeefnueer Deens.)