सुवार्ता

 -[e@. Õesleueevee keâesÙeuees
  meeb[esj
 
 ‘peerJeve’ ns ceeCemeeuee osJeeves efouesues KetheÛe cees"s Jejoeve Deens. heefJe$e yeeÙeyeue DeeheuÙeeuee efMekeâJeles keâer, ‘‘DeejesiÙe Je Mekeäleer ns meesvÙeehes#ee DeefOekeâ ceewuÙeJeeve Deens Je keâCeKej Mejerj DeieefCele mebheòeerhes#ee DeefOekeâ ßes‰ Deens’’ (yesveefmeje 30:15). KejesKej Deeheuee efvecee&Cekeâlee& hejcesÕej KetheÛe ØesceU efhelee Deens.
 Deeheueer peerJeveMewueer DeejesiÙeemee"er Kethe cenòJeeÛeer Yetefcekeâe yepeeJeles. peeieeflekeâ DeejesiÙe mebIešvee (WHO) meebieles keâer peerJeveMewueerÛee 60³ DeejesiÙeeMeer mebyebOe Demelees. keâeUevegmeej DeeheuÙee yeouelÙee JÙeJemeeÙe Je jespeieej, DemJeemLÙe Deenej (unhealthy diet), JÙeeÙeeceeÛee DeYeeJe, ceÅeheeve, leeCe, Dehegjer Peeshe, ceesyeeF&ue JÙemeve, mJele:mee"er Je osJeemee"er JesU veener ¢ee meJeeËcegUs DeejesiÙeeÛeer nsUmeeb[ Peeuesueer Deens. ¢eecegUs Deveskeâ Meejerefjkeâ Je ceeveefmekeâ Deepeej GodYeJeuesues Deensle. Goe. GÛÛe jkeäleoeye (B.P.>,130/90), [eÙeefyešerpe (ceOegcesn) (FBS/PPBS>,80/140mg), ùoÙejesie, mš^eskeâ, LeeÙeje@F&[, cegUJÙeeOe, ueúheCee, keâke&âjesie, efÛeblee Je vewjeMÙe ¢eebmeejKes Deepeej nesT Mekeâleele.
 efvejesieer peerJeveMewueerkeâ[s JeešÛeeue keâjCÙeemee"er keâener cenòJeeÛÙee iees°eRkeâ[s DeeheCe ue#e osT Ùee.
 1) Deenej : meceleesue DeenejeÉejs DeeheuÙee Mejerjeuee ueeieCeejer keâeyeexneÙe[^sme, Øeesšervme, He@âšdme, peerJevemeòJes Je Keefvepes efceUleele, pÙeecegUs DeeheCe Tpexves keâece ke⤠Mekeâlees. meceleesue Deenejele – Meekeâenejer Je ceebmeenejer oesvner Øekeâej Demeleele (Deb[er, keâeWye[er, ceemeUer, lemesÛe meJe& YeepÙee, HeâUs, me@ues[) js[ cešCe MekeäÙe eflelekesâ šeUeJes. keâejCe Ûejyeer Je Ùegjerkeâ De@efme[ (Cholesterol & Uric Acid) ¢eeÛes ØeceeCe peemle Demeles. otOe, oner, Deb[er ns heoeLe& ne[eÛÙee cepeyegleermee"er Ûeebieues Demeleele. jesieØeeflekeâej Mekeäleermee"er (vitc) efuebyet, meb$es, ceesmebyeer IÙeeJeerle. DeeheuÙee cegueebvee efhePPee, yeie&j ¢eebhes#ee Yeepeer-heesUer Åee. JesUsJej pesJeCe IÙee Je oj oesve les leerve leemeebveer Keele pee (small frequent meals). osJeeÛes DeeYeej ceevetve Deeveboeves pesJeCe keâje. heešeape, efJekeâSb[, iesššgiesoj šeUeJes. lÙeehes#ee DeveeLe Je ieefjyeebÛee efJeÛeej keâ¤ve lÙeebme ceole keâjeJeer.
 2) JÙeeÙeece : leerme efceefvešs les Skeâ leeme efveÙeefcele jespe JÙeeÙeece keâje. ceie les jespeÛes ÛeeueCes efkebâJee Flej JÙeeÙeece Demees. Ûeeueleevee ceveele jesPejerÛeer ØeeLe&vee Ûeeuet "sJet Mekeâleele. cnCepes ÛegkeâerÛes efJeÛeej ceveele ÙesCeej veenerle. ¢eeves ceeveefmekeâ DeejesiÙe Ûeebieues jenerue. JÙeeÙeeceecegUs meeKejsÛes ØeceeCe vee@ce&ue jenles. mekeâeUÛeer Megæ nJee Je vit D3 metÙe&ØekeâeMeeceOetve megæe Øeehle nesles.
 3) heeCeer : oer[ les oesve efuešj cnCepes meele les Dee" iueeme heeCeer jespe efheCes. heeCÙeeÛeer peeiee keâesu[^eRipe, ceÅe, oe¤ ¢eeves IesT veÙes. heeCeer keâceer hÙeeuÙeeves MeewÛe keâ[keâ neslees Je cetUJÙeeOe nesT Mekeâlees. lemesÛe cetleKe[e, ueIeJeerÛes FvHesâkeäMeve nesT Mekeâles. Kethe peemle cnCepes Ûeej efuešjhes#ee DeefOekeâ megæe heeCeer efheCÙeeÛeer iejpe veener.
 ØeYet ÙesMet ef¡emle pees efpeJeble heeCÙeeÛee Peje Deens, lÙeeÛes heeCÙeemee"er DeeYeej ceevetve ÙeesiÙe Demee heeCÙeeÛee GheÙeesie keâjCÙeeÛee efveCe&Ùe IesT Ùee.
 4) Peeshe : ojjespe je$eer meele les Dee" leeme Peeshe IesCes iejpesÛes Deens. lejÛe DeeheCe efoJemeYej JÙeJeefmLele keâece ke⤠Mekeâlees. ueJekeâj PeesheCes Je ueJekeâj G"Ces ns Ûeebieues. lÙeeves jesieØeeflekeâejMekeäleer megæe Ûeebieueer jenles. PeesheCÙeeÛÙee oesve leeme Deieesoj pesJeCe IÙeeJes. PeesheCÙeehetJeea ceesyeeF&ue, šer.Jner. yeIeCes šeUeJes. lemesÛe oe¤, efmeieejsš, keâe@Heâer, [^ipe ¢eebÛee heefjCeece PeeshesJej neslees. PeesheCÙeehetJeea jespe osJeepeJeU ØeeLe&vee keâ¤ve, DeeheuÙee mJele:ÛÙee kegâšgbyeeleerue meJeeËÛÙee keâheeUeJej ›egâmeeÛeer KetCe keâjeJeer Je ceieÛe PeesheeJes.
 5) leeCe : 70³ DeepeejeÛes ØeceeCe leeCeebcegUs Jee{ues Deens. leeCeecegUs Dekeâeueer ce=lÙetmegæe nesle Deensle. ceeCemeeÛÙee YeeJevesJej leeCeecegUs heefjCeece neslees. Deepe ceeCemeebceOÙes jeie, nsJee, DehejeOeerheCee, vekeâejelcekeâ efJeÛeej, met[, nóerheCee, SkeâšsheCee, ÛegkeâerÛes mebyebOe Kethe Jee{uesues Deensle.
 leeCeeceOetve yeensj ÙesCÙeemee"er OÙeeve keâjCes, hee@efPešerJn efJeÛeej, keâeTbefmeefuebie, kegâcemeej, mJele:uee Je osJeeuee JesU osCes, meceeOeeveer DemeCes, iejpetbvee DeeheuÙee hejerves ceole keâjCes DeMee iees°er keâjeJÙeele. ØeLece osJeeJej Je ceie mJele:Jej Je FlejebJej Øesce keâje.
 6) JÙemeveceÙe heoeLeeËÛee Jeehej : keâener heoeLeeËÛeer DeeheuÙee Mejerjeuee meJeÙe ueeiet Mekeâles Je ceie les JÙemeve yeveles. oe¤Ûee Skeâ Ieesšmegæe OeeskeâeoeÙekeâ Demelees. cnCetve oe¤, efmeieejsš Je [^ipe ¢ee heoeLee&Ûee Skeâ Ieesšmegæe $eemeoeÙekeâ "¤ Mekeâlees. ¢eecegUs GÛÛe jkeäleoeye, ceOegcesn, efueJnjÛes Deepeej, HegâhHegâmeeÛes Deepeej, keâke&âjesie, mš^eskeâ, ceeveefmekeâ Deepeej Demes Deveskeâ Deepeej nesleele. keâenerpeCe meebieleele keâer Deecner efueefcešceOÙes Ieslees heCe lÙeeÛee MejerjeJej Lees[Ÿee ØeceeCeele lejer heefjCeece nesleesÛe.
 7) ØeeLe&vee Je osJeeJej efJeÕeeme : ‘‘meeJeOe Demee, efJeÕeemeele efmLej jne, Kebyeerj Jne, legcner pes keâener keâjlee les meJe& Øeerleerves keâje’’ (1keâefjbLe 16:13-14).
 efveÙeefcele jespe mekeâeUer Je je$eer leerme efceefvešslejer ØeeLe&vee keâjeJeer. lÙeeceOÙes JewÙeefkeälekeâ ØeeLe&vee, yeeÙeyeueJeeÛeve Je keâewšgbefyekeâ jesPejer keâjeJeer. jefJeJeejÛeer efcemmee lej Dee%ee cnCetve; heCe pÙeebvee MekeäÙe Deens lÙeebveer jespe efcemmeeuee peeJes. ceefnvÙeeletve Skeâoelejer kegâcemeej JneJes. ‘‘ceguee, let Deepeejer Demelee ØeYegÛeer DeejeOevee keâj, lees leguee yejs keâjerue’’ (yesveefmeje38:9).
 8) JewÅekeâerÙe ceole : Je<ee&letve Skeâoe DeeheuÙee MejerjeÛeer leheemeCeer keâje. efJeMes<e cnCepes keâener ke@âvmej (mleve, meefJe&keäme, Øeesmšsš) leheemeCeer kesâuÙeecegUs ueJekeâj ue#eele Ùesleele Je ueJekeâj GheÛeej keâjlee Ùesleele Je hetCe& yejs nesleele. DeeheCe Deepeejeuee Ieeye¤ veÙes lej GheÛeej keâ¤ve meeceesjs pee.
 pesJeCeeyeeyele [eÙešerefMeÙevekeâ[tve Je JÙeeÙeeceemee"er efHeâefpeDeesLesjheermškeâ[tve ceeie&oMe&ve IÙee. lemesÛe meebefieleuÙeeØeceeCes efveÙeefcele Deew<eOes IÙee. keâejCe mJele: Deew<eOes yebo kesâuÙeecegUs mecemÙee Jee{leele.
 ‘Deeheues Mejerj ns osJeeÛes cebefoj Deens’ (1keâefjbLe 6:19). lemesÛe ‘‘ØeYet ÙesMetuee yemeuesuÙee HeâškeäÙeeves DeeheuÙeeuee DeejesiÙe Øeehle nesles’’ (1hes$e 2:24).
 yeouelÙee peerJeveMewueerves Deeheueer Mejerjs ØelÙeskeâeuee meebYeeUlee ÙeeJeerle, leer efvejesieer Je heefJe$e jeneJeer cnCetve ØeeLe&vee! lemesÛe ‘DeeheCe meJe&peCe osJeeÛÙee Øeerleerle jentve meJeeËJej Øesce keâjeJes. keâejCe osJe Øeerleer Deens’ (1Ùeesneve 4:8).