सुवार्ता

 
 heeshe efueDees 14Jes : ieefjyeebÛes kewâJeejer
 yeeUeÛes heeÙe heeUCÙeele efomeleele ns KejsÛe
 je@yeš&, pevceÛe legPee cemeea (oÙee) ne@efmhešueceOÙes
 megefMeef#ele efceu[^s[ Je uegF&me ¢eebÛee eflemeje megheg$e let,
 ne@ueb[ ÙesLes Iesleues efMe#eCe meWš Deiemšerve mesefcevejerle let.
 1977 meeueer meeÙevme Je ieefCele efJe<eÙeeletve
 kesâues hetCe& «e@pÙegSMeve, efJeueeveesJne ÙegefveJnefme&šerletve
 ieefCele Je meeÙevme efMekeâefJelee, Iesleues ieg®heo F&Õejer %eeveeceOÙes
 kesâueer [e@keäšjsš ‘ef¡emleerOece& efveÙeceebÛeer’ hee@efvšefHeâkeâue ÙegefveJnefme&šerceOetve.
 pevceÛe legceÛee efMekeâeiees ÙesLeerue cemeea ne@efmhešueceOÙes
 lesLesÛe he[ues efyepe oÙesÛes, legceÛÙee ùoÙeeceOÙes
 DelÙeble ngMeej ieefCele DeeefCe meeÙevmeceOÙes Je ke@âveve uee@ ceOÙes
 cee$e ùoÙeeleerue oÙesÛes yeerpe ieefjyeebmee"erÛe Dees{le nesles.
 Ssve lee®CÙe, yegefæceòee, SsÕeÙe& efve ue#eJesOeer JÙeefkeäleceòJe
 ne@Je[& keâe@uespeceOÙes KegCeeJele nesleer veeskeâjer ØeeOÙeehekeâeÛeer
 ceeve-mevceeve efve efomele nesleer heekeâeršb ueú heieejeÛeer
 hejbleg ùoÙeeleerue oÙesÛeer yeerpeb Dees{le nesleer iejerye efpeJeebmee"er.
 cemeeaves (oÙesves) Yejuesues ùoÙe legceÛes efheUJeštve efveIele nesles
 otjÛÙee Kes[ŸeeceOÙes efpeLeb cegueb cejle nesleer meeOÙee Deepeejeves,
 Deved peele neslÙee ceefnuee Ûeeuele heeCÙeemee"er cewuees cewueer
 IesTve keâ[sJejer yeeU DeeefCe Yejuesuee nb[e ceeLÙeeJejleer.
 mees[erues meJe& SsÕeÙe& efve ne@Je[&ceOeerue ueú heieejeÛeer heekeâeršb
 meceefhe&ues lee®CÙe efve ue#eJesOeer JÙeefkeäleceòJe, otjÛÙee [eWiejeU Kes[Ÿeebmee"er
 efpeLes ieefjyeebÛÙee j[CÙeeuee / Deepeejeuee veJnlee Jeeueer keâesCeer
 heesnÛeuee je@yeš& lesLes, vesCÙee DeepeeNÙeebvee oJeeKeevÙeele mJele: DeveJeeCeer.
 efpeLes nesles ieefjyeerÛes meeceüepÙe DeeefCe jesieebÛes Lewceeve
 veener Úhhej [eskeäÙeeJejleer, ueeskeâ Peesheleer GIe[ŸeeJejleer
 efMekeâefJeues De, ye, keâ, [ Pee[eKeeueer, efMekeâefJeueer ØeeLe&vee leeNÙeebKeeueer
 lÙeebÛÙeehewkeâerÛe /lÙeebÛÙeemeejKeeÛe Peeueeme, let megæe Peesheuee peefceveerJejer.
 otjJej Demeuesueer [eWiejkeâheeNÙeeleerue ogie&ce ogue&ef#ele Kes[er,
 ieefjyeerves, Gheemeceejerves Je Deepeejeves ueeskeâ Jes[er Peeuesueer
 kegâCeer veener SskeâCÙee šenes, Deepeejer ieefjyeebÛÙee j[CÙeeÛee
 neslee Heâkeäle je@yeš& ØesJeesmš, SskeâCÙee šenes YeÙeeCe Meeblelesle [eWiejeÛÙee.
 veener kegâCeeuee Heâkeäle je@yeš&ueeÛe Ssketâ Deeuee šenes ieefjyeebÛee
 efveOee&jeves keâjerle jeefnuee mesJee yeeuekeâebÛeer efve DeepeeNÙeebÛeer
 je@yeš&uee meeLe ueeYeueer lÙeeÛÙee Heâkeäle pegvÙee meB[ueÛeer (ve JeehejuÙeecegUs)
 og:Keele, meeLe osCeeje mebJesoveMeerue je@yeš, Sskeâle jeefnuee efJeveceüheCes.
 je@yeš&Ûeer ner ieefjyeebmee"er, DeepeeNÙeebmee"er, yeeuekeâebmee"er mesJee
 [eWiejkeâheejerle Jee{t ueeieueer, Iegcet ueeieueer ogceogcet ueeieueer
 cee$e Meeble je@yeš&Ûeer mesJee efJeveceüheCes DeKeb[erle ÛeeuetÛe jeefnueer
 leLeeefhe heeÛeejerues lÙeeuee DeiemšerefveÙeve mebIeeÛes vesle=lJe keâjCÙeemee"er.
 ieefjyeebÛee mesJekeâ, GÛÛeefMeef#ele je@yeš& 2020meeueer Peeues DeeÛe&efyeMehe
 keâejCe nesles les peeCekeâej mebJesoveeves efJeveceülesves ieeNneCes SskeâCeejs meJeeËÛes
 30 mehšWyej 2023 jespeer Peeues keâeef[&veue ke@âLeefuekeâ ÛeÛe&Ûes
 Deved 8 ces 2025 jespeer Peeues efueDees 14Jes, heeshe 267Jes.
 heefnues heeshe Peeues DecesefjkesâÛes efve meWš DeiemšerefveÙeve Dee@[&jÛes
 efouee mebosMe heefnuÙeeÛe efcemmeemeceÙeer ‘efJeÕeemeele Â{ Jne’
 SkeâceskeâebJej Øesce keâje efve ef¡emleeÛÙee Meebleerle jne
 vekeâe Oe¤ Deeme SsÕeÙee&Ûeer, ØeefmeæerÛeer Deved peeieeflekeâ ceesnceeÙesÛeer.
  – De@[. Sce.[er.[eyejs, efiejerpe
 
 legPeer efuemeefvebie hee@Jej
 let iesueeme IejesIej, Meslee yeebOeeJej
 DeeefCe Sskeâuesme, Ssketâve Iesleuesme
 og:Ke, owvÙeeÛes Dee›eâesMe, keâeUerpe nsueeJeCeeNÙee keâneCÙee.
 let keâOeer veekeâejues veenerme SskeâCÙeeÛes efkebâJee Ssketâve IesCÙeeÛes.
 let iehhe kesâues veenerme kegâCeeuee efkebâJee Oeg[keâeJeues veenerme.
 les meebiele iesues, let Sskeâle iesueeme.
 legPÙee ¢ee efuemeefvebie hee@JejceOetveÛe oÙee, keâ®CesÛes Pejs Hegâšues.
 Deecner melele ye[ye[lees, Deesj[lees, efkebâÛeeUlees
 DemebyeælesÛÙee Pee[eJejerue efMeJejeU, efJeKeejer MeyoebÛeer HesâkeâeHesâkeâ keâjlees
 SskeâeJes, ØeLece Ssketâve IÙeeJes ¢eemee"er Deecnebuee keâeveÛe Hegâšues veenerle!
 FLes ceeskeâeš Deensle efyevekeâeveebÛeer, DeefJejle ye[ye[Ceejer ceeCemeb
 legPeer efuemeefvebie kegâCeer SsketâveÛe Iesle veener!
  – veejeÙeCe ueeUs
 
 cesCeyeòeer
 cesCeyeòeerÛeer leer pJeeuee
 hesšJetve IesF& mJele:uee
 ØekeâeMe cee$e osF&ue meJeeËvee
 GpeUtve šekeâer keâCeekeâCeebvee.
 megboj MeesYegveer efomeles efvemeiee&uee
 efceCeefceCeleer ner pJeeuee
 Deefle ceesnkeâ megboj efomeles [esàÙeebvee
 efoJÙelJeeÛeer lespeesceÙe Mekeäleer Deens efleuee.
 IeveIeesj DebOeeNÙee efYebleeruee lees[gveer
 ceeie& oeefJeles Deecnebuee
 ØekeâeMe lees lesJele jener
 hejceefhelÙeeÛee peCet DebMe keâener.
 JeekeâefJelee cesCeyeòeeruee, ØekeâeMe pÙeesle GYeerÛe jener
 peCet veeles Deehegues pe[Jeer hejceefhelÙeeMeer
 cetleea ueneve heCe keâerleea ceneve,
 meeceLÙee&Ûeer ØeefÛeleer keâ¤veer peieeuee
 meowJe heenele jener mJeieeaÙe hejceefhelÙeeuee.
 pJeeueeceOÙes Yemce keâjer mJele:uee
 ve peeCees Jesovee efkeâleer nesF& efleuee
 SkeâefpeJe nesTve Oetheehejer
 efveIetve peeF& mJeie&-Oeeceeuee.
  – ßeer. pee@vmeve mes.ef[ceesvšer, DeeieeMeer
 
 
 ceePee ieeJe
 mecegõele leeb[Je keâjCeeNÙee
 ueešebpeJeU veJnlee ceePee ieeJe
 vee ie[o pebieueeÛÙee kegâMeerle,
 ueeue ceeleerÛes jmlesner veJnles,
 vee ogleHeâe& GYeer Demeuesueer Pee[s.
 Jemeble$e+legle iees[ ieeCeejs he#eerner
 keâOeer efHeâjkeâle vemele ceePÙee ieeJeele
 heCe jespe Je[eÛÙee Pee[eJej yeieàÙeebÛeer
 je$eMeeUe Yejs, lesÛe yeieUs Deelee «e@veeF&šÛÙee
 efYebleerJej ÛeesÛe cee¤ve jkeäleyebyeeU Peeues Deensle
 DeeefCe efoMee njJetve keâeBef›eâšÛÙee pebieueele
 efÛeceCÙee DeeefCe keâeJeUs G[le megšues Deensle.
 cee$e ieeJeele Skeâ Meeble leueeJe neslee,
 efpeLes Ûebõ je$eer Jemeleeruee Ùesle Demes,
 pÙeele ieeJeÛes Øeefleefyebye he[uesues Demes.
 Deelee ieeJe Kethe cees"e Peeuee Deens
 efpeLes YejkeâšuesuÙee DeelcÙeebÛes nbyej[s
 Ssketâ Ùesleele DeeefCe Yegkesâues kegâ$es iegjiegjleele.
 heeveebÛeer meUmeU LeebyeueerÙe Deved
 JeeNÙeeÛÙee Õeemeelener og:Ke YejuebÙe,
 meJe& Deemeceble efve:Meyo Meeskeâ JÙekeäle keâjlesÙe.
 oesve cepeues Demeuesueer Iejb DeeefCe yeepetuee
 GYÙee jenle DemeuesuÙee GbÛe Fceejleerle
 ueghle PeeueeÙe ieeJe. peCet ¢ee Fceejleer
 DeekeâeMeeÛÙee keâ[ebJej IeeJe Ieeuet ueeieuesle.
 yeeueheCeeÛÙee Deeveboer KesUebÛÙee ceesnjuesuÙee
 #eCeebvee, DeodYegle YeejeJeuesheCeeuee Oe¤ve
 "sJeCeejer ceeleer efomesveeMeer PeeueerÙe.
 cebefojeÛÙee Iebševeeoeveb efoJeme GieJeeÙeÛee,
 leer heefJe$e ueÙeyeæ mhebovebner cebo Peeueer Deensle.
 ieeJeheCe njJeuesuÙee ieeJeele Ûebõ Deepener
 Jemleeruee Ùeslees, heCe ieeJe G<Celesves nwjeCe nesTve
 meeJeueerÛÙee MeesOeele YeškeâleesÙe. SkeâJesU
 GodOJemle Peeuesueb DeeÙeg<Ùe hegvne MeesOelee Ùesles,
 heCe njJeuesuee ieeJe hegvne meehe[le veener.
 ceeleermeejKeb mJehve, ceeleerle efcemeUuesueb
 lÙeeuee kegâCeeÛeer lejer vepej ueeieueerÙe.
 ce¤ve iesuesuÙee ieeJeeÛeer iees°ner
 Deelee keâesCeer Dee"Jet heenele veener.
 keâeBef›eâšKeeueer hegjuee iesuesuee
 ceePee ieeJe efveoeve Dee"JeCeerle
 Jele&ceeveeÛÙee ke@âvJnemeJej Gcešle jeneJee.
  – Heâe. Deesefveue Heâjespe
 
 lÙeele ceer vemeeJee!
 ØelÙeskeâeuee ›egâmeeÛes DeesPes JeeneJes ueeieles
 keâeueJejerÛee [eWiej Ûe{eJee ueeielees
 he[le, G"le, "sÛeeUle ÛeeueeJes ueeieles
 lÙeeletve keâesCeer megšueb veener,
 Kegö ÙesMetuee lÙeeletve peeJeb ueeieueb
 ceie legceÛeer DeeceÛeer keâeÙe keâLee…!
 lÙeelener keâOeerkeâeUer SKeeoe Yesšlees meeÙeceve
 efmejsveerkeâj. lees Deeheues DeesPes nuekesâ keâjlees
 keâOeerkeâeUer Yesšles Jesjesefvekeâe
 leer ceeÙesves peKecesJej ØesceeÛeer Hegbâkeâj Ieeueles
 lÙee og:Keele, Jesovesle Lees[e JesU keâe nesF&vee
 ceveeuee GYeejer Ùesles, JesovesÛeb DeesPeb JeenCÙeemee"er
 heCe Demes Øemebie efJejUeÛe…!
 keâejCe heoesheoer Yesšles pÙegoemeÛeer efheueeJeU
 leer DeeheuÙee efpeJeeJej G"uesueer Demeles
 lÙeebvee keâMeeÛeb meesÙejmeglekeâ vemeles
 les heenle Demeleele Heâkeäle mJeeLe&
 Deeheueer legbye[er Yejueer keâer nesleele les Yetefceiele.
 ceie Deeheueer cnCeCeejer ceeCemebner nesleele meeceerue
 leer IeesUkeäÙee IeesUkeäÙeeves efveboeveeuemleer keâjleele
 ogmeNÙeebÛeer Fppele JesMeerJej šebieJele Demeleele
 ceer"-cemeeuee ueeJetve lÙeebÛes keâhe[s Hesâ[leele
 MeyoebÛÙee HeâškeâeNÙeeves jkeäleyebyeeU keâjleele.
 Meyo..Heâškesâ..efveboe..veeuemleer efJeÕeemeIeele…
 Deheceeve… šerkeâe… og:Ke… keâ°…
 JÙeLee.. Jesovee… jkeäleyebyeeU.. veekeâejues peeCes
 ns meJe& Ie[Ceej nesleb,
 leer efhelÙeeÛeer Ùeespevee nesleer
 heg$eeves les meesmeues, nmele nmele… leesue ve {Ulee
 Deepener ns DemebÛe Ie[le Deens
 heg{sner Demeb Ie[Ceej Deens
 heg$e JesUesJesUer ›egâmeeJej efKeUuee peeCeej Deens
 Heâkeäle efhelÙeekeâ[s ceeieCeb ke⤠Ùee
 heg$eeuee ›egâmeeJej efKeUCÙeele ceePee nele vemeeJee,
 lÙeele ceer vemeeJee…!
  – ye@efhšmš JeePe, oejmeWie, ieescmeDeeUer
 
 pees[keâjerCe
 meejb ieeJe, DebOeej heebIe¤ve
 iee{ Peeshesle Demeleevee
 leerveÛÙee "eskeäÙeeuee leer G"les,
 Deved leÙeejer keâ¤ve Lesš YeepeerheeuÙeeÛee
 IeeTkeâ yeepeej iee"les!
 YeepeerÛÙee cees"cees"Ÿee šesheuÙee
 Deved ieesCÙee šscheesle šeketâve
 heg{s ueeskeâueÛÙee peerJeIesCÙee ieoeale
 cegbyeF&Ûee jmlee Oejles.
 Yeepeer efJeketâve, hew hew pees[le jenles!
 oe®[e veJeje veefMeyeele
 Deved DepeeCe heesjb heojele Demeleevee
 leer KeÛetve peele veener.
 leer nele-heeÙe ieeUle veener
 keâer kegâCeeheg{s nele hemejle veener.
 lee" ceevesveb keâmeb peieeJeb, ¢eeÛee Jemleghee" osle
 kegâšgbyeeÛÙee heeÙeeYejCeerÛee
 Skeâ Skeâ oie[ pees[le jenles!
 [eWiej Heâes[tve heeCeer keâe{erve
 ¢ee efpeöerves leer GYeer jenles.
 Skeâerkeâ[s yeepeej meebYeeUtve
 Øemebieer Dees{le leeCele
 veJeNÙeeuee JÙemevecegkeäleer keWâõele IesTve peeles
 Deeheuee legškeâe Hegâškeâe mebmeej pees[t heenles!
 leer mebkeâšeuee Yeerle veener
 ceeIeej efleÛÙee jkeäleele veener
 jCejCeleb Tve PeeWyeCeejer Leb[er,
 Deved legHeâeveer Jeeje-heeTme
 DebieeJej Pesuele Pesuele
 DeKesjheÙeËle Pegbpe osles.
 Deeheueb DeeÙeg<Ùe efPepeJele efPepeJele
 heg{Ûeer efhe{er Ie[Jele jenles!
  – GppJeuee uescee@me, vesJeuex-meeb[esj
 
 meble Lee@ceme
 efoogce cnCepes pegUe cnšuesuee
 meble Lee@ceme Øesef<ele
 pÙeeme neslee ÙesMetÛee ueUe
 iegCeeves "juee GefÛele ~~
 ÙesMetmebies Demes Jeeme
 hee"er jener leerve Je<e&s
 ÙesMetmee"er cejCÙeeme leÙeej
 Gòejeves nesF& ùoÙemheMe& ~~
 OewÙe&Meeueer Je mJeeefYeceeveer
 ve [ieceielee keâeÙe& keâjer
 ve oeefJelee Keesšer ßeæe
 heejKetve yeves melÙekeâejer ~~
 ÙesMetme ve heenCeejs
 "jues pejer efJeÕeemeer
 veece legPes peieodefJeKÙeele
 meble Lee@ceme mebMeÙeer ~~
 ØeYet ÙesMet hegve®eflLele
 oMe&ve osF& Øesef<eleebme
 let cee$e veJnlee lÙeele
 ve mJeerkeâejerues melÙeeme ~~
 efJeÕeemeeÛÙee ÙesF& Dee[
 iegCe legPee heejKeCÙeeÛee
 hegvejefhe neslee oMe&ve
 hegve®ÛÛeej js efJeÕeemeeÛee ~~
 ‘ceePee ØeYet, ceePee osJe’
 Â{ efJeÕeemeeÛes yeesue
 pees[ues iesuesle ùoÙeer
 Gheemevesle lÙeeÛes ceesue ~~
 Yeejle osMeer heeTue
 keâeÙe& kesâjU – ceueyeejuee
 ef¡emle mecetneÛee pevekeâ
 meener Deveskeâ keâ°euee ~~
 3peguew F.me. 72uee
 ®efleuee Yeeuee levetle
 cewueehetjuee jkeälemee#eer
 efJeÕeemeeÛes yeerpe hesjerle ~~
 Yeejle Yet Ûeer meHeâj
 Deveceesue let efceMevejer
 Yeejleele MegYeJeelee&
 ØeYetÛeer let hemejJeer ~~
 cepe heejefKelee efomes
 ceer ner Demes DeuheefJeÕeemeer
 vecegveer legpeuee efJeveJeer
 keâjeJes ßeæsle efJepeÙeer ~~
 – meew.efyeÇpeefove efieu[me ueesheerme, vÙet efiejerpe
 
 
 heeJemeemece JeÛeve osJeeÛes
 JewMeeKeer metÙe& DeeYeeUer Deeie Deeskeâer lehle
 GvneÛÙee Gkeâe[Ÿeeves, peve Peeues Deefle$emle
 ceeveJe, heMeg-he#eer Deeletj, heneleer heeJemeeÛeer Jeeš
 Meslekeâjer yewue pees[gveer, veebiejleer Dehegueer Mesleb.
 DeekeâeMeer {ieebÛee peceuee keâeUe-keâeUe efhemeeje
 leÙeeceOegveer megmeeš megšuee, JeeoUer ieej Jeeje
 škeâješkeâjerle {ieebÛÙee GmeUgveer DeeuÙee MegYeü ieeje
 Jeerpesvesner oeefJeuee Deeheguee, ueKeueKeeš Ieje-oeje.
 yejmeuÙee peueOeeje keâeàÙee veYeelegveer cegmeUOeej
 lehle, Deesmee[ Yetceer efPejheleer veerj heesšele YejeYej
 leg[gbye Yejueer leUer, Mesle-efMeJeejb Peeueer efnjJeerieej
 efJemceÙeeveb, n<ee&vebb yeeuekebâ veeÛeleer heeJemeele efoJemeYej.
 ÛewlevÙe mebÛeejs JeeleeJejCeele, Debkegâjueer Mesle-peceerve
 heeueJeer efnjJeer [eskeâeJeer peeieespeeieer yenjueer yeeie
 Meslekeâjer jepee peeF& Mesleele,
 {JeàÙee-heJeUÙeeÛeb ieeF&le ieeCeb
 heeTme, ‘JeÛeve osJeeÛes’ keâjer mebheVe
 hejleleer keâ®veer, keâeÙe& hetCe&.
 heeJemeemece JeÛeve osJeeÛes, peerJeveer DeeMeeoeÙeer
 heeJemeemece JeÛeve osJeeÛes, Deecneb peerJeveoeÙeer
 heeJemeemece JeÛeve osJeeÛes, mesJekeâebme ÛewlevÙeoeÙeer
 heeJemeemece JeÛeve osJeeÛes, YeškeäÙeebme heefjJele&veoeÙeer
  – pÙees hejsje, pÙeesleer
 
 cejCe
 kegâ"s cejeJes? keâmes cejeJes?
 meejs DeIešerle Ie[les Deens
 cnCetveÛe lej cejCe mJemle Peeues Deens.
 hesnueieeceuee YeefieveeRÛes efmebotj hegmeues
 I P L ceOÙes efvejhejeOe, meeceevÙe iesues
 meWš^ue jsuJesle ceW{jebmeejKeer ceeCemes cesueer
 DenceoeyeeoceOÙes efJeceeve keâesmeUtve
 200ÛÙee Jej #eCeeOee&le peUeues
 pÙeebvee osJeeÛeb ¤he mebyeesOelees
 les ØeefMe#eCeeLeea [e@keäšjner veener megšues
 keâeue-hejJee ceeJeUuee
 hetue keâesmeUtve efkeâlÙeskeâ iesues.
 efJeOeelÙee, let SJe{e efveo&Ùeer keâmee Peeueeme?
 legPÙeeÛe megboj efveefce&leerÛee let Nneme
 keâe ceeb[ueeme?
 
 leguee lejer GieeÛe ot<eCes keâe ÅeeJeerle?
 DeecnerÛe ceeb[ueeÙe
 DeeceÛÙee DeKesjeÛee DeefueefKele hebÛeveecee.
  – pe@keâ ieescme, ÛegUCes