सुवार्ता

 ‘‘peye lekeâ ceje"er ÛeÛe& kesâ keâeÙeeXces ceje"er jnsiee,
 leye lekeâ Heâeoj efnuejer keâe veece jnsiee ~’’
 Deepe ns Meyo Kethe DeLe&hetCe& Jeešleele, keâejCe Deepe DeeheCe Heâeoj efnuejer ¢eebvee DeKesjÛee efvejeshe osle Deenesle. DeepeÛee efoJeme DeeheuÙee meJeeËmee"er DelÙeble og:KeeÛee Deens. lÙeebÛÙee peeCÙeeves ÛeÛe&ves Skeâ meceefhe&le Ùeepekeâ DeeefCe ceje"er meceepeeves Deeheuee Skeâ Keje mesJekeâ ieceeJeuee Deens.
 mesefcevejerÛÙee keâeUeheemetveÛe Heâeoj efnuejer ¢eebvee SkeâÛe OÙeeme neslee – ÛeÛe&ÛÙee ØelÙeskeâ keâeÙee&ceOÙes ceje"er Yee<esuee ceeveeÛes mLeeve efceUeues heeefnpes. lÙee keâeUele Deveskeâ iees°er ue@efšve DeeefCe Fb«epeer Yee<esle nesle neslÙee. Deveskeâ ue@efšve Yeeef<ekeâ Ùeepekeâebveer lÙeebÛÙee efJeÛeejebvee efJejesOe kesâuee. heCe lejerner Heâeoj efnuejer DeeheuÙee efJeÛeejebJej "ece jeefnues. lÙeebveer nej ceeveueer veener DeeefCe MesJešer les keâ¤ve oeKeJeues.
 ceje"er efceMevejer keâeÙe&, ceje"er ØeeLe&vee, ceje"er Gheemevee DeeefCe ceje"er Yeefkeäleieerles – efJeMes<ele: ‘ceuee ieeT os ieerle’ ns meJe& lÙeebÛÙee DeLekeâ ØeÙelveebÛes HeâU Deens. Deepe Deveskeâ he@efjMeceOÙes ceje"er ieerles DeeefCe ØeeLe&vee Jeehejele Deensle, lÙeeceeies Heâeoj efnuejer ¢eebÛes cees"s Ùeesieoeve Deens.
 lÙeebÛÙee ¢ee keâeÙee&cegUs ceje"er Yeeef<ekeâ ueeskeâebvee ÙesMet ef¡emle DeefOekeâ peJeUÛee Jeešt ueeieuee. ueeskeâ ÛeÛe&Meer DeefOekeâ pees[ues iesues DeeefCe lÙeebÛee efJeÕeeme DeefOekeâ Â{ Peeuee.
 Heâeoj efnuejer ns Skeâ Gòece uesKekeâ, Jekeäles DeeefCe megJeelee&Øemeejkeâ nesles. JemeF& ÙesLeerue peerJeve oMe&ve keWâõele keâece keâjle Demeleevee lÙeebveer ieeJeesieeJeer peeTve ieerleebÛÙee ceeOÙeceeletve ØeYet ÙesMet ef¡emleeÛee mebosMe ueeskeâebheÙeËle heesnesÛeJeuee. Deepener leer Deveskeâ ieerles ueeskeâ ßeæsves ieele Deensle.
 Gòeve-Yeešsyeboj, pegnt DeeefCe Flej Deveskeâ ef"keâeCeer lÙeebveer he@efjMe efØemš cnCetve ceveeheemetve mesJee kesâueer. efpeLes efpeLes les nesles, efleLes efleLes lÙeebveer ueeskeâebvee pees[ues DeeefCe ÛeÛe& DeefOekeâ peJeU DeeCeues.
 Deepe Heâeoj efnuejer DeeheuÙeele veenerle, heCe lÙeebveer kesâuesues keâeÙe& Deepener efpeJeble Deens. lÙeebveer efueefnuesueer ieerles, ØeeLe&vee DeeefCe meeefnlÙe ¢eebceOetve les keâeÙece DeeheuÙee mcejCeele jenleerue. cnCetveÛe MesJešer hegvne Skeâoe "eceheCes cnCeeJesmes Jeešles – ‘‘peye lekeâ ceje"er ÛeÛe& kesâ keâeÙeeXces ceje"er jnsiee, leye lekeâ Heâeoj efnuejer keâe veece jnsiee ~’’
 osJeeves, pÙeeÛeer lÙeebveer DeeÙeg<ÙeYej efve‰sves mesJee kesâueer, lÙeeves lÙeebvee meveeleve efJeßeebleer ÅeeJeer DeeefCe lÙeebÛes peerJeve DeeheCee meJeeËvee mesJee, Øesce DeeefCe efve‰sÛeer ØesjCee osle jenes!
  ± Dee@PeJeu[ keâeef[&veue «esefMeDeme, cegbyeF&
 
 DeeÛe&efyeMehe ([e@.)Hesâefuekeäme ceÛÙee[es ¢eebÛee mebosMe
 Heâeoj efnuejer HeâveeËef[me ¢eebÛÙee DeblÙeefJeOeerÛeer efcemmee Dehe&Ce PeeuÙeeveblej DeeÛe&efyeMehe ([e@.) Hesâefuekeäme ceÛÙee[es ¢eebveer ef¡emleJeemeer Heâe.efnuejer HeâveeËef[me ¢eebÛes hegleCes Heâeoj ke@âefuemšme HeâveeËef[me ¢eebvee Jn@efškeâve efmešer, jesce ÙesLetve hee"JeuesuÙee Meeskeâ mebosMeeÛes JeeÛeve keâjCÙeele Deeues. meoj Meeskeâ mebosMeele DeeÛe&efyeMehe ([e@.) ceÛÙee[es cnCeleele, ‘‘Heâeoj efnuejer HeâveeËef[me ¢eebÛÙee efveOeveeÛeer og:Keo yeeleceer ceuee Jn@efškeâveceOÙes yew"keâerle Demeleevee efceUeueer. ner yeeleceer Ssketâve ceuee Kethe JeeF&š Jeešues. ceer mJeiee&leerue hejceefhelÙeekeâ[s ØeeLe&vee keâjlees keâer osJe Heâeoj efnuejer ¢eebvee Deveble peerJeve osJees DeeefCe lÙeebÛÙee DeelcÙeeJej meowJe ØekeâeMe he[es. mesefcevejerle les ceePÙeehes#ee Jeefj‰ nesles. lÙee keâeUele ceePee lÙeebÛÙeeMeer Ûeebieuee heefjÛeÙe Peeuee. lÙeebÛÙee keâerle&veemee"er DeeefCe Oeeefce&keâ Yepeveebmee"er ceje"er mšsefvmeue keâeheCÙeeÛÙee keâeceele ceer lÙeebvee ceole kesâueer nesleer. heefJe$e efcemmee DeeefCe Flej mebmkeâejebÛes ceje"erle Yee<eeblej keâjCÙeeÛes cenòJeeÛes keâece Heâeoj efnuejer ¢eebveer kesâues. ns keâece lÙeebveer Ske⚟eeves kesâues. veJeerve keâece keâjleevee peMeer šerkeâe menve keâjeJeer ueeieles, leMeer šerkeâe lÙeebveener menve keâjeJeer ueeieueer. veJÙee efcemmee «ebLeebÛÙee og®mleerÛÙee keâeceele efoJebiele Heâeoj øeâeefvmeme efoefyeÇšes Je Heâeoj efnuejer ¢eebÛÙeemen keâece keâjleevee lÙeebÛÙee keâeÙee&Ûeer cenevelee ceuee mecepeueer. ceje"er Yee<esJej lÙeebÛes Kethe Ûeebieues ØeYeglJe nesles. lÙeebÛes uesKeve DeeefCe keâefJelee KejesKejÛe GuuesKeveerÙe neslÙee. Heâeoj efnuejer ¢eebveer ÛeÛe&mee"er efouesuÙee mesJesmee"er ÛeÛe& lÙeebÛeb meowJe $e+Ceer jenerue. osJeeÛÙee keâ®Cesves lÙeebÛee Deelcee Meebleerle efJemeeJees.
  – DeeÛe&efyeMehe ([e@.) Hesâefuekeäme ceÛÙee[es
 
 cegbyeF& mejOece&ØeebleeleHexâ ßeæebpeueer
 Heâeoj efnuejer HeâveeËef[me ¢eebÛÙee peerJeveeyeöue, osJeeØeleer DemeuesuÙee lÙeebÛÙee meceefhe&le mesJesyeöue, ueeskeâebvee efouesuÙee ceeie&oMe&veeyeöue DeeefCe ÛeÛe&ÛÙee YeuÙeemee"er lÙeebveer efouesuÙee Ùeesieoeveeyeöue osJeeÛes DeeYeej ceeveCÙeemee"er DeeheCe ÙesLes peceuees Deenesle. Heâeoj efnuejer ¢eebveer 55Je<ex Oece&ieg¤ cnCetve mesJee kesâueer. les JemeF&leerue efvece&U ÙesLes meeneÙÙekeâ Oece&ieg¤, peerJeve oMe&ve keWâõeÛes mebÛeeuekeâ DeeefCe DeefKeue YeejleerÙe efyeMehe heefj<eosÛÙee ef¡emleer peerJeve DeeÙeesieeÛes meuueeieej nesles. les heehe[er, pegnt Je Gòeve ÙesLes ØecegKe Oece&ieg¤ nesles. lemesÛe YeeFËoj [ervejerÛes [erve, cegkeäleermeeiej ØeyeesOeve keWâõeÛes mebÛeeuekeâ DeeefCe Yeešs yeboj ÙesLeerue Jesuebkeâveer ceelee leerLe&cebefojeÛes jskeäšj nesles.
 Heâeoj efnuejer ns leer#Ce yegæer, keâeJÙe DeeefCe mebieerleeÛeer ØeefleYee, Yee<ee DeeefCe mebmke=âleerÛes ÙeesiÙe Deekeâueve DeeefCe DeeheuÙee iegCeebÛee ÛeÛe&mee"er GheÙeesie keâjCÙeeÛeer efpeö ¢eebmeejKÙee iegCeebveer mebheVe JÙekeäleer nesleer. efcemmeemee"er Jeehejues peeCeejs jesceve efcemmee«ebLe Je JeeÛeve«ebLe ns lÙeebÛÙee heefjßeceeÛes Heâefuele nesle. cegbyeF& mejOece&Øeebleemee"er ceje"er heeUkeâerÙe keWâõ – cegkeäleermeeiej ØeyeesOeve keWâõ – lÙeebÛÙee ceeie&oMe&veeKeeueer efJekeâefmele Peeues. lÙeebveer JemeF& DeeefCe cegbyeF& Oece&Øeebleemee"er DeeefCe ceneje°^eleerue ÛeÛe&mee"er cees"s keâeÙe& kesâues Deens. lÙeebÛeer GCeerJe Deecnebuee YeemesueÛe; heCe ceneje°^eleerue ueeskeâebÛÙee ßeæe DeeefCe ef¡emleer peerJeveemee"er Heâeoj efnuejer ¢eebveer efouesuÙee Glke=â° Ùeesieoeveeyeöue DeeheCe osJeeÛes DeeYeej ceevelees.
  – DeeÛe&efyeMehe pee@ve je@ef[^ipe, cegbyeF&
 (jcesoer ÙesLeerue DeblÙeefJeOeerÛÙee efcemmeeJesUer Jeeefnuesueer ßeæebpeueer)
 
 ceer cegbyeF& mejOece&Øeebleele Demeleevee DeeefCe keâeefjleememee"er keâeÙe& keâjleevee, Deveskeâ JesUe Heâeoj efnuejer ¢eebÛÙee mebhekeâe&le Ùesle Demes; lesJne les ceuee vesnceer ØesjCee Je Øeeslmeenve osle nesles. keâener efJeOeeÙekeâ metÛeveeosKeerue ÅeeÙeÛes. meeOeejCe 15 efoJemeebhetJeea ceer Heâeoj efnuejer ¢eebvee Gòeve ÙesLes meCeeveblej Yesšuees, lÙeebÛÙeeMeer cevecegjeo ÛeÛee& kesâueer. lÙeeJesUer ØeeosefMekeâ ceje"er Gheemevee ceb[UeÛes ceepeer keâeÙe&Jeen ¢ee veelÙeeves lÙeebveer ceePÙeekeâ[s keâener mekeâme efMeHeâejMeer kesâuÙee neslÙee.
 lÙeebÛÙee ce=lÙetÛÙee yeeleceerves ceuee Oekeäkeâe yemeuee Deens.
 ceje"er Yee<esJej lÙeebÛes Øesce Je ØeYeglJe nesles. ceje"er Gheemevee Je mebieerle #es$eele lÙeebÛes Ùeesieoeve DeefJemcejCeerÙe Deens. ef¡emleer meeefnlÙeele Jee{ JneJeer cnCetve les Pešues. Skeâe meceefhe&le Oece&ieg¤vee DeeheCe cegkeâues Deenesle. lÙeebveer kesâuesuÙee Ssefleneefmekeâ keâeÙee&yeöue ceer Jesmšve& efjpeve ceje"er ØeeosefMekeâ Gheemevee ceb[U Je mecemle efyeMeheebÛÙee Jeleerves hejcesÕejeÛes Je lÙeebÛes DeeYeej ceevelees.
 Heâeoj efnuejer, hejcesÕejJej legceÛÙee DeelcÙeeuee Meebleer osDees!
  ± DeeÛe&efyeMehe SueeÙeme ieesvmeeefuJeme, veeiehetj
 mebieerle, Gheemevee Je mebmke=âleerkeâjCe ØeJele&keâ
 
 ef¡emleeceOeerue efØeÙe yebOetbvees DeeefCe YeefieveeRvees,
 Deepe DeeheCe Heâeoj efnuejer HeâveeËef[me ¢eebÛÙee heeefLe&Jeemen ØeYetÛÙee JesoerYeesJeleer Jesovee (og:Ke), ke=âle%elee DeeefCe ßeæsves YejuesuÙee Deble:keâjCeeves Skeâ$e Deeuees Deenesle.
 Jesovee (og:Ke) : keâejCe DeeheuÙee uee[keäÙee Heâeoj efnuejer ¢eebÛÙeeheemetve PeeuesuÙee efJeÙeesieeÛeer, efJeYeepeveeÛeer Jesovee DeeheCe DevegYeJele Deenesle; lÙeebveer leyyeue 55Je<ex Ùeepekeâ cnCetve oerIe&, HeâueoeÙeer mesJee kesâueer.
 ke=âle%elee : keâejCe lÙeebÛes peerJeve ns ÛeÛe&mee"er, cegbyeF& ceneOece&Øeebleemee"er, JemeF& Oece&Øeebleemee"er DeeefCe lÙeebÛÙeeyejesyej ÛeeueuesuÙee ØelÙeskeâ JÙekeäleermee"er Skeâ ceneve osCeieer nesles.
 ßeæe : keâejCe ÙesMetÛes Meyo DeeheCe efJeÕeemeeves Oe¤ve Deenesle : ‘‘ceer hegve®lLeeve DeeefCe peerJeve Deens; pees ceePÙeeJej efJeÕeeme "sJelees, lees cejCe heeJeuee lejer peiesue’’ (Ùeesneve 11:25). Deepe DeeheCe kesâJeU Skeâe ce=lÙegJej Meeskeâ keâjle veener; lej efve‰sves peieuesues peerJeve, GoejheCes Dehe&Ce kesâuesues ÙeepekeâlJe DeeefCe lÙeebÛÙee he§eelener HeâU osle jenCeeje Jeejmee ¢eeÛee GlmeJe meepeje keâjerle Deenesle.
 ‘‘ceer ÙesLes Deens, ØeYet’’ – ÙeepekeâerÙe efve‰sÛes peerJeve
 Heâeoj efnuejer ¢eebÛes peerJeve mebos°e ÙeMeÙeeÛÙee MeyoebÛes megboj Øeefleefyebye nesles : ‘‘ceer ÙesLes Deens, ØeYet; ceuee hee"Je’’ (ÙeMeÙee 6:8). 55Je<ex les ojjespe ¢ee ‘‘neskeâejeuee’’ peieues. lÙeebÛes ÙeepekeâlJe ne kesâJeU Skeâ JÙeJemeeÙe veJnlee, lej ØeeLe&vee, lÙeeie DeeefCe osJeeÛÙee ueeskeâebJejerue Øesceele KeesueJej ®peuesues Skeâ heefJe$e DeeJeenve nesles. ÙesMet pÙee meodieg¤ ceW{heeUeyeöue yeesuelees – ‘‘Ûeebieuee ceW{heeU ceW{Ÿeebmee"er Deeheues peerJeve Dehe&Ce keâjlees’’ (Ùeesneve 10:11) lÙeeØeceeCes Heâeoj efnuejer ¢eebveer Deeheues mebhetCe& peerJeve ÛeÛe&ÛÙee mesJesmee"er Dehe&Ce kesâues.
 meble heeshe Ùeesneve hee@ue ogmejs cnCeleele : ‘‘Ùeepekeâeuee ÛeÛe&ÛÙee JejefhelÙeeÛeer, cnCepesÛe ÙesMet ef¡emleeÛeer, efpeJeble Øeeflecee yeveCÙeemee"er yeesueeJeues peeles.’’ Heâeoj efnuejer ns ner nekeâ ØeeceeefCekeâheCes, Glmeeneves DeeefCe Deeveboeves peieues.
 ogmeNÙee Jn@efškeâve heefj<eosves Ie[Jeuesuee otj°erÛee Ùeepekeâ
 Heâeoj efnuejer ns KeNÙee DeLee&ves otj°er Demeuesues Ùeepekeâ nesles- keâeUeÛeer efÛevns DeesUKeCeejs. ogmeNÙee Jn@efškeâve heefj<eosves lÙeebvee KeesueJej Øesefjle kesâues nesles. lÙeebveer efleÛes °erkeâesve kesâJeU efmeæeble cnCetve veJns; lej efceMeve cnCetve mJeerkeâejues. Sacrosanctum Concilium ceOÙes ÛeÛe& efMekeâJeles : ‘‘Gheemevee ner ÛeÛe&ÛÙee meJe& keâeÙee&Ûeer efMeKejs Deens DeeefCe lÙeeÛe JesUer efleÛÙee meJe& meeceLÙee&Ûee œeesle Deens.’’
 OewÙee&ves DeeefCe "ece ßeæsves lÙeebveer heefj<eosÛÙee efMekeâJeCeer Debceueele DeeCeuÙee – efJeMes<ele: mLeeefvekeâ Yee<esleerue Gheemevee meeceevÙe ueeskeâebÛee meef›eâÙe menYeeie, mebmke=âleerkeâjCe (Inculturation) DeeefCe DeeblejOeefce&Ùe mebJeeo ¢ee #es$eeble. lÙeebveer efJeÕeemetbvee kesâJeU Øes#ekeâ ve jenlee, Gheemevesleerue meef›eâÙe menYeeieer yeveJeues – ‘‘hetCe&, peeie¤keâ DeeefCe meef›eâÙe menYeeie’’ ¢ee heefj<eosÛÙee Deekeâeb#esÛeer hetle&lee kesâueer.
 mebieerle, Gheemevee Je mebmke=âleerkeâjCe
 Heâeoj efnuejer ¢eebÛes mebieerle DeeefCe Gheemevee keâeÙe& DemeeceevÙe Ùeesieoeve efJemejlee ÙesCeej veener. mlees$ekeâlee& cnCelees : ‘‘ØeYetmee"er veJes ieerle iee; he=LJeerJejerue meJe& ueeskeâebvees, ØeYetmee"er iee’’ (mlees$e 96:1) Skeâ ØeefleYeeJeeve mebieerlekeâej, jÛeveekeâej DeeefCe efuešefpe&mš cnCetve lÙeebveer mebieerleeuee ØeeLe&vee DeeefCe megJeelexÛes ceeOÙece yeveJeues. efJeMes<ele: ceje"erle kesâuesuÙee lÙeebÛÙee jÛeveebveer efuešpeeauee Deble:keâjCeeÛeer Yee<ee efoueer. DeeheuÙee mebmke=âleerletve DeeefCe hejbhejebletvener osJeeÛeer Kejer mlegleer nesT Mekeâles, ns lÙeebveer oeKeJetve efoues. meble Deiemšerve cnCeleele : ‘‘pees ieelees, lees oesveoe ØeeLe&vee keâjlees.’’ Heâeoj efnuejer ¢eebveer efhe{Ÿeeved efhe{Ÿee efJeÕeemetbvee Meyoebletve DeeefCe ieerleebletve oghheš ØeeLe&vee keâjeÙeuee efMekeâJeues.
 osJeeÛÙee ueeskeâebJej efJeÕeeme "sJeCeeje Ùeepekeâ
 ogmeNÙee Jn@efškeâve heefj<eosÛÙee ‘osJeeÛes ueeskeâ’ ¢ee mebkeâuhevesvegmeej Heâeoj efnuejer ¢eebveer ÛeÛe& peieueer. meeceevÙe ueeskeâebÛÙee mevceeveeJej DeeefCe DeeJeenveeJej lÙeebÛee iee{ efJeÕeeme neslee. meble hee@ue meebieleele keâer ÛeÛe& ns Deveskeâ DeJeÙeJe Demeuesues Skeâ Mejerj Deens (1keâefjbLe 12); lÙee YeeJevesves lÙeebveer menkeâeÙe&, meeceeefÙekeâ peyeeyeoejer DeeefCe meeceevÙe œeer-heg®<eebÛes vesle=lJe Øeeslmeeefnle kesâues.
 heeshe øeâeefvmeme cnCeleele : ‘‘meeceevÙe ueeskeâ ÛeÛe&ceOÙes heengCes veenerle; les ÙesLes Iejer Deensle’’, ner melÙelee Heâeoj efnuejer Heâej DeeOeerÛe peieues nesles.
 mebJeeo DeeefCe efceMeveÛee ceeCetme
 Heâeoj efnuejer ns mebJeeoeÛes meslet yeebOeCeejs Ùeepekeâ nesles – ÛeÛe&ceOÙes, meceepeele DeeefCe Flej Oeefce&Ùeebyejesyej. ÙesMet cnCelees : ‘‘Meebleer keâjCeejs OevÙe Deensle, keâejCe lÙeebvee osJeeÛeer cegues cnšues peeF&ue’’ (ceòeÙe 5:9). Gaudium et Spes ÛÙee ØesjCesves lÙeebveer mecepetve Iesleues keâer ueeskeâebÛes Deevebo-og:Ke nsÛe ÛeÛe&Ûes Deevebo-og:Ke Deensle. lÙeebÛÙee SskeâCÙeeÛÙee Je=òeerves DeeefCe DeeojYeeJeeves les Kejs hetue yeebOeCeejs "jues. cegUele les efceMevejerÛe nesles, ef¡emleeÛÙee Dee%esMeer efve‰eJeeve : ‘‘pee DeeefCe meJe& je°^ebvee efMe<Ùe yeveJee’’ (ceòeÙe 28:19).
 veeškeâeletve megJeelee& : mepe&veMeerue ØeÛeej
 Skeâ Gòece veeškeâkeâej, uesKekeâ DeeefCe efoioMe&keâ cnCetve Heâeoj efnuejer ¢eebveer veeškeâeÛÙee ceeOÙeceeletve megJeelexÛeer cetuÙes ØeYeeJeerheCes ceeb[ueer. ÙesMetØeceeCes, lÙeebveer °ebleebÉejs efMekeâJeues, lÙeebveer veeškeâeletve melÙe Gueie[ues, DevÙeeÙeeuee DeeJneve efoues DeeefCe Deble:keâjCes peeie=le kesâueer.
 meble heeshe ogmejs Ùeesneve hee@ue cnCeleele : ‘‘keâuee DeelcÙeeÛÙee peieeuee ÂMÙeceeve DeeefCe Deekeâ<e&keâ yeveJeles. Heâeoj efnuejer ¢eebÛÙee veeškeâebveer nsÛe kesâues.
 ceW{heeUer °erÛes De«eotle
 JemeF& DeeefCe cegbyeF& ÙesLeerue heemšjue meWšme&Ûes De«eotle cnCetve lÙeebveer kesâJeU mebmLee veJns; lej efpeJeble ØeefMe#eCe DeeefCe efceMeveÛeer keWâõs GYeer kesâueer. ØeYetÛes JeÛeve ÙesLes hetCe& nesles : ‘‘Skeâ hesjlees, ogmeje keâeheCeer keâjlees’’ (Ùeesneve 4:37).
 mebhetCe& ÛeÛe&Ûee Ùeepekeâ
 JemeF& Oece&Øeeble DeeefCe cegbyeF& ceneOece&Øeeble – oesvneRle lÙeebveer efve‰sves mesJee kesâueer. meble hee@ueÛes Meyo lÙeebÛÙee peerJeveele meekeâej Peeues : ‘ceer meJeeËmee"er meJe& keâener Peeuees Deens’’ (1keâefjbLe 9:22).
 efvejesheeÛeer Ie[er DeeefCe Deeheueer DeeMee
 Deepe DeeheCe lÙeebvee osJeeÛÙee oÙesceOÙes meesheJelees. ÙesMetÛes DeeÕeemeve DeeheCe Oe¤ve Deenesle : ‘‘Meeyyeeme, ÛeebieuÙee DeeefCe efJeÕeemet mesJekeâe… DeeheuÙee mJeeceerÛÙee Deeveboele ØeJesMe keâj’’ (ceòeÙe 25:21) efuemÙetÛÙee meble lesjsmee cnCeleele : ‘‘ceer mJeiee&letve he=LJeerJej Yeues keâjerle jenerve.’’ DeeheCe efJeÕeeme "sJelees keâer Heâeoj efnuejer mJeiee&letve ÛeÛe&mee"er ØeeLe&vee keâjle jenleerue.
 yebOetbvees DeeefCe YeefieveeRvees, Heâe. efnuejer Kejer ßeæebpeueer cnCepes lÙeebÛeer °er heg{s vesCes – ØeeLe&vesle ®peuesueer ÛeÛe&, efuešpeeaves efpeJeble, mebmke=âleerves mece=æ, mebJeeoemee"er Kegueer DeeefCe efceMevemee"er keâefšyeæ.
 lÙeebÛes peerJeve DeeheuÙeeuee ØesjCee osJees! lÙeebÛeer ßeæe DeeheuÙeeuee yeU osJees! lÙeebÛeer Dee"JeCe DeeheuÙeeuee DeeMeerJee&o "jes!
  ± efyeMehe Lee@ceme ef[meespee
 (Heâeoj efnuejer ¢eebÛÙee DeblÙemebmkeâej efcemmeeJesUer ßeæebpeueer)