Melekeâesòej jewhÙeceneslmeJeer peÙebleer efveefceòes – ऑक्टोबर २०२५


 
 ef¡e. Jn@uesefjÙeve keâeef[&veue «esMeme
 – Øee. mšerHeâve DeeÙe. hejsje
  meeb[esj
 
 Yeejle Yetceerle pevceuesues Skeâ efJeodJeeve DeeefCe De°hewuet JÙeefkeäleceòJeeÛes heefnues YeejleerÙe ef¡emleer ceneieg®mJeeceer cnCepes mJe. ([e@.) Jn@uesefjÙeve keâeef[&veue «esMeme ¢eebÛes Melekeâesòej jewhÙeceneslmeJeer peÙebleer Je<e& Deens.
 Jn@uesefjÙeve «esMeme ¢eebÛee pevce MeefveJeej efoveebkeâ 13 Dee@keäšesyej 1900 jespeer keâjeÛeer ÙesLes Peeuee. lÙeebÛes DeeF&Je[erue cegUÛes ieesJÙeeÛes; hejbleg JÙeJemeeÙeeefveefceòeeves les keâjeÛeer ÙesLes jenele nesles. Jn@uesefjÙeve DeJeIee oesve Je<eeËÛee Demeleevee lÙeeÛes Je[erue Jeejues, lÙeecegUs DeeF&ves keâeyee[keâ° keâ¤ve Jn@uesefjÙeve Je lÙeeÛeer yenerCe ¢eebvee efMe#eCe osTve lÙeebvee ueneveeÛes cees"s kesâues. keâjeÛeerleerue meWš he@efš^keâ MeeUsletve efMe#eCe hetCe& kesâuÙeeJej Jn@uesefjÙeveves Oece&ieg¤ nesCÙeeÛes "jefJeues. lÙeevegmeej efmeueesve (ßeeruebkeâe) ceOeerue keBâ[er ÙesLeerue ieg®efJeÅeeueÙeele leòJe%eeve, F&Me%eeve FlÙeeoeRÛes efMe#eCe hetCe& keâ¤ve lÙeebveer efoveebkeâ 3 Dee@keäšesyej 1926 jespeer ieg®oer#ee efceUefJeueer.
 Heâeoj Jn@uesefjÙeve ¢eebÛeer efJeodJeòee heentve Jeefj‰ebveer lÙeebvee heg{erue efMe#eCeemee"er jesceÛÙee «esieesefjÙeve efJeÕeefJeÅeeueÙeele hee"efJeues. lesLetve Heâej cees"Ÿee ØeÙelveeves ‘ceeefpemJesj Dee«esieeletme’ ner ogceeaU heoJeer mevceevehetJe&keâ efceUJetve les ceeÙeosMeer hejleues. cegbyeF&le DeeuÙee DeeuÙee lÙeebvee ‘nesueer vesce keâefLe[^ue’ ¢ee cenecebefojeÛes jskeäšj DeeefCe lÙeeJesUÛes cegbyeF&Ûes ceneieg® peeskeâerce efuecee Je lÙeebÛÙeeveblejÛes DeeÛe&efyeMehe je@yeš& ¢eebÛes meefÛeJe cnCetve peyeeyeoejer heej hee[eJeer ueeieueer. lemesÛe cegbyeF& efJeÅeeheer"eleerue ke@âLeefuekeâ efJeÅeeLeea mebIešvesÛes DeeOÙeeeflcekeâ meuueeieej cnCetvener lÙeebveer peyeeyeoejer meebYeeUueer.
 1950meeueer Heâe. Jn@uesefjÙeve «esMeme ¢eebvee cegbyeF& Oece&ØeebleeÛes heefnues YeejleerÙe ceneieg¤ cnCetve vesceCÙeele Deeues, lÙeeveblej 1952 meeueer lÙeebvee YeejleeÛes heefnues keâeef[&veue cnCetve mevceeefvele keâjCÙeele Deeues. keâeef[&veue PeeuÙeeheemetve heg{s 1978 heÙeËle cnCepes megceejs heeJe MelekeâeÛÙee lÙeebÛÙee keâejefkeâoeale keâeef[&veue «esMeme ¢eebveer cegbyeF& Oece&ØeebleeÛes DeeefCe Yeejle osMeeÛes veeJe peieYej ieepeefJeues.
 Oeeefce&keâ keâeÙe& : meJe&ØeLece cegbyeF&le ieesjsieeJe ÙesLes ‘meWš heeÙeme (oneJes) keâe@uespe’ ¢ee veeJeeves Oece&ieg¤ efJeÅeeueÙe, Jeebõs ÙesLes keäuepeea nesce, hejU ÙesLes DeveeLeeueÙe meg¤ kesâues, 1963 meeueer lÙeebÛÙeeÛe ØesjCesves yeBieueesj ÙesLes meg¤ keâjCÙeele Deeuesues ‘meWš pee@ve cesef[keâue keâe@uespe’ ns Deepe Yeejleeleerue Skeâ GÛÛe opee&Ûes cesef[keâue keâe@uespe mecepeues peeles.
 F.me.1954 meeueer cegbyeF& ve@Meveue ceefjÙeve keâeB«esme DeeefCe 1964 meeueer Deeblejje°^erÙe Ùegke@âefjmšerkeâ keâeB«esme ¢eebÛes ÙeMemJeer DeeÙeespeve keâ¤ve keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve «esMeme ¢eebveer Gòece mebIeškeâ cnCetve peeieeflekeâ keâerleea efceUefJeueer. ¢eeÛe Ùegke@âefjmšerkeâ keâeB«esmeÛÙee JesUer heeshe meneJes hee@ue ¢eebveer Yeejleeuee heefnueerÛe Yesš efoueer. leer ÙeMemJeer keâjCÙeeÛes meejs ßesÙe keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve ¢eebveeÛe ÅeeJes ueeiesue.
 ceeveJeleeJeeoer keâeÙe& Je je°^Øesce : keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve ¢eebÛÙee"eÙeer ceeveJeleeJeeoer Âef°keâesve neslee. lÙeebÛes osMeØesce JeeKeeCeCÙeepeesies nesles. pesJne Yeejle osMeeJej kegâ"sner vewmeefie&keâ Deeheòeer keâesmeUuÙee Deiej hejkeâerÙe Dee›eâceCes Peeueer lesJne les ceoleeruee OeeJetve iesues. peeleer-Oecee&Ûee efJeÛeej ve keâjlee lÙeebveer YejerJe ceoleerÛee nele heg{s kesâuee. 1962 meeueer Ûeerveves YeejleeJej Dee›eâceCe kesâues. lÙeeJesUer keâeef[&veue efJeÕeheefj<eosmee"er Jn@efškeâveuee nesles. Yeejleceelee OeeskeäÙeele Deens Demes mecepeleeÛe les Deeheueer meejer keâeces yeepetuee mee¤ve hebleØeOeeveemee"er heesheceneMeÙeebÛee Keeme mebosMe IesTve ceeÙeosMeer OeeJetve Deeues. mebj#eCe efveOeeruee Yejhetj DeeefLe&keâ efveOeeryejesyej lÙeebveer DeeheuÙee ieàÙeeleerue Yeuee cees"e meesvÙeeÛee ›etâmener efouee. 1964 meeueer Yeejle-heekeâ ÙegæeÛÙee JesUer les jesceuee peeCÙeeÛÙee Ssve leÙeejerle nesles. heCe lÙeebveer lees oewje heg{s {keâueuee Je MeœemebOeer nesF&heÙeËle YeejleYetceer mees[ueer veener.
 Deeblejje°^erÙe ØeeiebCeele keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve «esMeme ¢eebveer YeejleerÙe OeesjCeebÛes vesnceerÛe peesjoej meceLe&ve kesâues. ieesJee efJe<eÙekeâ YeejleeÛÙee Yetefcekesâuee lÙeebveer efve:mebefoiOe heeef"byee efouee. ns meejs lÙeebÛÙee peepJeuÙe osMeYekeäleerÛes hegjeJes ue#eele IesTve Yeejle mejkeâejves 1966 meeueer lÙeebvee ‘he©eefJeYet<eCe’ ¢ee mevceeveeves ieewjefJeues.
 keâeef[&veue «esMeme leòJe%eeveer Je efJeodJeòeeØeÛetj nesles. YeejleeÛes lÙee JesUÛes je°^heleer [e@.meJe&heuueer jeOeeke=â<Ceve ¢eebÛÙeemeesyele les leòJe%eeveeÛeer ÛeÛee& keâjerle. hebef[le peJeenjueeue vesn¤ Je ueeue yeneotj Meeœeerpeer ¢eebÛÙeeMeer jepekeâejCe, Oece&keâejCe Je Deeblejje°^erÙe OeesjCeebyeeyele ÛeÛee& keâjCes les hemeble keâjerle.
 Jee*dceÙeerve keâeÙe& : keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve «esMeme ¢eebvee Fb«epeerefMeJeeÙe FšeefueÙeve, øeWâÛe, heesleg&ieerpe Je ue@efšve ¢ee Yee<eener ÛeebieuÙee DeJeiele neslÙee. lÙeebÛes JeeÛevener peyejomle nesles. DebyeÇespe, Deeiemšerve Je ef›eâpeesmšce ¢ee mebleebÛes Jee*dceÙe, keâeef[&veue vÙegceve Je megne[&, DeeÛe&efyeMehe iegef[Ùej [e@meve, keâeue& De@[ce, je@veu[ vee@cme Je Hegâušve Meerve ¢ee Oece&hebef[leebÛÙee efvejefvejeàÙee «ebLeebÛeer heejeÙeCes lÙeebveer kesâueer. lemesÛe cenelcee ieebOeerpeer, hebef[le peJeenjueeue vesn¤ DeeefCe jJeeRõveeLe šeieesj ¢eebÛes JewÛeeefjkeâ «ebLener DeYÙeeefmeues. lÙeecegUs les Gòece ØeJeÛevekeâej yeveues.
 ‘Jnsyee& Jnesueevle, efm›eâhlee ceeveWle’ cnCepes ‘JeeCeer nJesle efJejles, uesKeCeer mee#eerle Glejles’, ¢ee ue@efšve cnCeerÛee lÙeebvee efJemej he[uee veener. cnCetve lÙeebveer uesKeCeer neleele Iesleueer. ‘ef¡e§e@efvešer De@C[ SefMeÙeve keâuÛej’, ‘ef[keäueeF&ve Dee@Heâ heefyuekeâ cee@jume’, ‘oer Jn@efškeâve De@C[ Fbšjve@Meveue hee@efuemeer’, ‘oer efHeâÛej Dee@Heâ ef¡e§eve ueeF&Heâ’, ‘oer ÛeÛe& Fve o ueeF&š Dee@Heâ Jn@efškeâve št’, ‘nsJeve De@C[ nesce’ ¢ee lÙeebÛÙee hegmlekeâeefMeJeeÙe ‘šeF&ce’ ¢ee owefvekeâeletve lemesÛe ‘Fuemš^sšs[ efJekeäueer’, ‘oer nsje@u[’ DeeefCe ‘oer SkeäPeeefcevej’ ¢ee meehleeefnkeâebletve lÙeebveer meelelÙeeves efueKeeCe kesâues. lÙeebÛÙee cenòJeeÛÙee ØeJeÛeveebÛes mebkeâueve ‘keâeef[&veue «esMeme efmhekeäme’ ¢ee «ebLeeletve keâjCÙeele Deeues Deens.
 1942 meeueer nesueer vesce ÛeÛe&Ûes ØecegKe Oece&ieg¤ Demeleevee lÙeebveer Oece&«eeceeÛes heefnues cegKehe$e meg¤ kesâues. heg{s lÙeebvee efyenejceOeerue ÙesMetmebIeerÙe Oece&ieg¤bveer meg¤ kesâuesuÙee ‘keäuepeea’ cebLeueer ¢ee ceeefmekeâeÛÙee mebheeokeâ ceb[UeJej IesCÙeele Deeues. lemesÛe cegbyeF&letve Øeefmeæ nesCeeNÙee ‘oer SkeäPeeefcevej’ ¢ee meehleeefnkeâeÛes les menmebheeokeâ yeveues. 1935 meeueer ‘cesmeWpej Dee@Heâ mes›esâ[ neš&’ DeeefCe ‘ke@âLeefuekeâ De@keäMeve’ ner efveÙelekeâeefuekesâ lÙeebveer meg¤ kesâueer.
 JemeF&Jejerue Øesce : keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve «esMeme ¢eebÛes JemeF&Jej efJeMes<e Øesce nesles. ‘JemeF& ceePes ùoÙe Deens’, Demes lÙeebveer Deveskeâ Øemebieer peenerj kesâues. JemeF& les leueemejer heÙeËleÛÙee Kes[eshee[er MeeUe, oJeeKeeves, DeveeLeeueÙes, Je=æeßece DeeefCe kegâ‰jesie efveJeejCe keWâõs GYeejueer. JemeF&mee"er Jn@uesefjÙeve keâeef[&veue «esMeme ¢eebveer Heâej cees"s Ùeesieoeve efoues. lÙeeÛee heefjCeece cnCetve JemeF&letve Heâej cees"Ÿee mebKÙesves Oece&ieg¤ DeeefCe Oece&Yeefieveer leÙeej nesTve Deepe les kesâJeU cegbyeF& Oece&ØeebleeleÛe Deiej YeejleeleÛe veJns; lej hejosMeelener mesJeekeâeÙe& keâjerle Deensle.
 F.me.1966meeueer he©eefJeYet<eCeebveer mevceeefvele PeeuesuÙee keâeef[&veumeÛee JemeF&keâjebveer Heâej cees"e melkeâej DeeÙeesefpele keâ¤ve lÙeebvee ceevehe$ener efoues. 11 mehšWyej 1978 jespeer keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve ¢eebÛes osneJemeeve PeeuÙeeJej JemeF&keâjebveer ‘keâeef[&veue «esMeme cesceesefjÙeue’ ne@efmhešue GYee¤ve lÙeebÛes keâeÙecemJe¤heer mceejkeâ keâ¤ve "sJeues Deens.
 Dee@keäšesyej 1978 ÛÙee ‘megJeelee&’ efJeMes<eebkeâele ceepeer Deeceoej (mJe.) Øee. me. iees. Ješea ¢eebveer keâeef[&veuevee ‘peieeÛes veeieefjkeâ’ cnšues lej ceeOeJe ie[keâjer ¢eebveer ‘ceeveJelesÛes hegpeejer’ mebyeesefOeues. mebheeokeâ Heâe.øeâeefvmeme efoefyeÇšes ¢eebveer ‘ceeveJelesÛÙee cebefojeleerue veboeoerhe ceeueJeuee’ DeMee Meyoeble Deeojebpeueer Jeeefnueer.
 OevÙe les keâeef[&veue Jn@uesefjÙeve «esMeme!