Øepeemeòeekeâ efoveeefveefceòe Keeme uesKe – जानेवारी २०२२


 
 meskeäÙegue@efjPece DeeefCe Yeejle
  – Øee. mšerHeâve DeeÙe. hejsje
 
 meskeäÙegue@efjPece Ùee MeyoeÛes GiecemLeeve ue@efšve Je «eerkeâ Yee<eebceOÙes meehe[les. ue@efšve Yee<esleerue Saeculum cnCepes ÙegieevegÙegie efkebâJee efhe{Ÿeeved efhe{Ÿee efškeâCeeje DeMee DeLee&ÛÙee MeyoeJe¤ve ‘meskeäÙeguej’ ne Meyo Iesleuesuee Deens. lelkeâeueerve ef¡emleer efMekeâJeCegkeâerÛÙee ØeYeeJeeKeeueer ne Meyo DeeOÙeeeflcekeâ peerJeveeheemetve JesieUsheCe oeKeefJeCeeje cnCepes peeieeflekeâ, Ssefnkeâ efkebâJee ØeehebefÛekeâ Ùee DeLee&ves Jeehejuee peeT ueeieuee, lÙeecegUs ce"eyeensj meJe&meeceevÙe ueeskeâebceOÙes keâeÙe& keâjCeeNÙee Oece&ieg¤bvee ‘meskeäÙeguej Oece&ieg¤’ Demes mebyeesOeCÙeele ÙesT ueeieues. veblejÛÙee keâeUele ef¡emleceb[Ueyeensjerue meJe& iees°eRvee ‘meskeäÙeguej’ ne Meyo Jeehejuee peeT ueeieuee.
 lÙee keâeUele yengleskeâ jepekeâerÙe vesles Oece&veslÙeebÛÙee JeÛe&mJeeKeeueer nesles. heg{s nUtnUt lÙeebÛÙeele Heâejkeâle nesT ueeieueer. jepekeâerÙe vesles Oece&veslÙeebÛÙee JeÛe&mJeeKeeuetve otj nesCÙeeÛeer Øeef›eâÙee meg¤ Peeueer lesJne lÙee Øeef›eâÙesuee meskeäÙeguejeÙePesMeve cnCepes Skeâ ØekeâejÛeer DeOeesieleer efkebâJee Yeü°eÛeej DeMee DeLee&ves mebyeesefOeues iesues. lesJneheemetve Oecee&heemetve Heâejkeâle IesCes DeeefCe Ssefnkeâ yeeyeeRÛee mJeerkeâej keâjCes neÛe DeLe& meskeäÙegue@efjPece Ùee Meyoeuee osCÙeele Deeuee.
 «eerkeâ Yee<esle ‘meskeäÙegue@efjPece’ ne Meyo meceeveleeJeeo DeeefCe yegefæØeeceeCÙeJeeo Ùee DeLee&ves Jeehejuee iesuee. ceOÙeÙegieele lees Meyo Oece&ieg¤ Ùee DeLee&ves JeehejuÙee peeCeeNÙee keäuesefjkeâ (cleric) Ùee MeyoeÛÙee efJe®æeLeea Meyo mecepeuee peeF&. lÙeekeâeUer Oece&ieg¤bÛee ieš ne DeuhemebKÙe ieš Demetvener meceepeele ceeveeÛes mLeeve Demeuesuee GÛÛeeefOekeâejer Jeie& mecepeuee peeF&; lej meskeäÙegue@efjmš cnšuee peeCeeje Jeie& yengmebKÙe meeceevÙe peveebÛee ieš neslee. Ùee iešeuee ‘[scee@me’ (Demos) cnCele. ÙeeÛe MeyoeJe¤ve heg{s ‘[scee@›eâmeer’ cnCepes ueeskeâMeener ne Meyo ¤{ Peeuee.
 hebOejeJÙee Melekeâeheemetve meeOeejCeheCes SkeâesefCemeeJÙee MelekeâeheÙeËleÛee keâeueKeb[ ne ‘jsvesmeeB DeeefCe SveueeFšveceWš’ cnCepes ‘ØeyeesOeve DeeefCe GodyeesOeve’ ÙeeÛee keâeU neslee. Ùee ÛeUJeUer meJe&meeceevÙe pevelesmee"er DemeuÙeeves meskeäÙegue@efjPeceÛÙee meceeveleeJeeoeÛeer yeerpes lÙeele nesleer. lesJneheemetve meskeäÙegue@efjPeceÛes cegKÙe Gefö° cnCepes JewÙeefkeälekeâ mLejeJej ceeCemeebÛÙee ceveele leeefòJekeâ DeeefCe ceeveefmekeâ ›eâevleer Ie[Jetve DeeCeCes ns efveef§ele Peeues. ner ›eâevleer ceeveJeer peerJeveeMeer efveieef[le DemeuesuÙee meJe& yeeyeleerle nesCes DeeJeMÙekeâ Demeues lejer efleÛee ØeejbYe Oeeefce&keâ yebOeveebÛÙee cegkeälelesletve JneJee, DeMeer Dehes#ee nesleer. lÙeecegUs meskeäÙegue@efjPeceuee keâesCeer cegkeäle efJeÛeejmejCeer cnšues lej keâesCeer Oece&efJejesOeer ceesnerce mebyeesefOeues. hejbleg meskeäÙegue@efjPeceuee Oece&efJejesOeer efJeÛeejmejCeer cnCeCes ÛegkeâerÛes Deens, keâejCe Ùee efJeÛeejmejCeerletve Oece&efJejesOeer efMekeâJeCe efoueer peele vemetve ØelÙeskeâ ceeCemeeuee DeeheeheuÙee FÛÚsvegmeej lÙeeuee nJee lees Oece& heeUCÙeeÛeer cegYee DemeeJeer FlekesâÛe meskeäÙegue@efjPece efMekeâefJeles.
 YeejleeÛÙee meboYee&le meskeäÙegue@efjPece
 14 Dee@iemš 1947ÛÙee ceOÙeje$eer YeejleeÛeer HeâeUCeer nesTve heeefkeâmleeve ns Skeâ Oecee&efOeef‰le je°^ pevceeme Deeues lej ogmeNÙee efoJeMeer cnCepes 15 Dee@iemš 47 jespeer mJeleb$e Yeejle ns ueeskeâMeenerJeeoer meskeäÙeguej Øepeemeòeekeâ je°^ cnCetve Ieesef<ele keâjCÙeele Deeues. heeefkeâmleeve ns Oecee&efOeef‰le je°^ Ieesef<ele keâjCÙeele DeeuÙeeves Yeejle efnbot je°^ JneJes DeMeer ÛeÛee& keâener efnboglJeJeeoer efJeÛeejmejCeer ceeveCeeNÙeebveer meg¤ kesâueer nesleer heCe lÙeebvee heeef"byee efceUeuee veener. keâejCe ueeskeâMeener nerÛe YeejleeÛeer jepekeâerÙe JÙeJemLee Demesue ns DeieesojÛe "jues nesles. 1920 meeueer efšUkeâebÛÙee efveOeveeveblej mJeeleb$Ùe ue{ŸeeÛeer met$es cenelcee ieebOeerpeeRÛÙee neleer Deeueer; lesJneheemetve veJÙee mJeleb$e nesCeeNÙee YeejleeÛes jepekeâerÙe DeeefCe meeceeefpekeâ mJe¤he keâmes DemeeJes Ùeeyeeyele hebef[le peJeenjueeue vesn¤, mejoej hešsue, [e@. yeeyeemeensye Deebyes[keâj DeeefCe keâeB«esmeÛes Flej pÙes‰ vesles ÙeebÛÙee efJeÛeejmejCeerletve mecelee, vÙeeÙe, yebOeglee Ùee cetuÙeebÛÙee DeeOeejs ueeskeâMeenerÛeer mebkeâuhevee meekeâej Peeueer nesleer.
 Yeejleeuee mJeeleb$Ùe efceUleeÛe [e@. yeeyeemeensye Deebyes[keâjebÛÙee DeOÙe#elesKeeueer mebefJeOeeve meefceleerÛes ie"ve keâjCÙeele Deeues. meoj meefceleerves leÙeej kesâuesuÙee mJeleb$e YeejleeÛÙee mebefJeOeeveeÛeer ØeemleeefJekeâe heg{erueØeceeCes Deens :-
 YeejleeÛes mebefJeOeeve
 ØeemleeefJekeâe
 Deecner, YeejleeÛes ueeskeâ, YeejleeÛes meeJe&Yeewce
 meceepeJeeoer Oece&efvejhes#e ueeskeâMeener ieCejepÙe Ie[JeCÙeeÛee
 Je lÙeeÛÙee meJe& veeieefjkeâebme :
 meeceeefpekeâ, DeeefLe&keâ Je jepeveweflekeâ vÙeeÙe;
 efJeÛeej, DeefYeJÙekeäleer, efJeÕeeme, ßeæe
 Je Gheemevee ÙeebÛes mJeeleb$Ùe;
 opee&Ûeer Je mebOeerÛeer meceevelee;
 efveef§eleheCes Øeehle keâ¤ve osCÙeeÛee
 DeeefCe lÙee meJeeËceOÙes JÙekeäleerÛeer Øeefle‰e
 Je je°^eÛeer Skeâlee DeeefCe Skeâelcelee
 ÙeebÛes DeeÕeemeve osCeejer yebOeglee
 ØeJeefOe&le keâjCÙeeÛee mebkeâuhehetJe&keâ efveOee&j keâ¤ve;
 DeeceÛÙee mebefJeOeevemeYesle
 Deepe efoveebkeâ meJJeerme veesJnWyej, 1949 jespeer
 ÙeeÉejs ns mebefJeOeeve Debieerke=âle DeeefCe DeefOeefveÙeefcele
 keâ¤ve mJele:Øele Dehe&Ce keâjle Deenesle.
 [e@. yeeyeemeensye Deebyes[keâjebÛÙee DeOÙe#elesKeeueerue Iešvee meefceleerves DeJeIÙee oesve Je<eeËle efJeefJeOelee, efJe<ecelee, ®{erhejbheje DeeefCe DevÙeeÙe DebieYetle DemeuesuÙee YeejleerÙe meceepeemee"er DeefleMeÙe ÙeesiÙe Demes mebefJeOeeve leÙeej kesâues. lÙeeÛÙee ØeemleeefJekesâleÛe mJeeleb$Ùe, mecelee, vÙeeÙe Je yebOeglJe Ùeemeesyele ßeæe Je Gheemevee ÙeebÛes mJeeleb$Ùe cnCepesÛe meskeäÙegue@efjPece Ùee cetuÙeebvee De«emLeeve efoues ns Jejerue ØeemleeefJekesâletve DeeheuÙee ue#eele ÙesF&ue.
 meg®JeeleerÛÙee keâeUele DeeheCe meskeäÙeguej mšsš Ùee Meyoeuee efveOeceea je°^ mebyeesefOeues. Ùee meb%esÛes mhe°erkeâjCe keâjleevee YetlehetJe& je°^heleer [e@. jeOeeke=â<Ceve cnCeeues, ‘‘YeejleerÙe mebmke=âleer ner DeeOÙeeeflcekeâ cetuÙeebMeer efveieef[le DemeuÙeeves Yeejle ne efveOeceea cnCepes Oece& vemeuesuee osMe Demes cnCelee ÙesCeej veener lej efJeÕeheeleUerJej DemeuesuÙee meJe& ØekeâejÛÙee DeeOÙeeeflcekeâ cetuÙeebÛeer peesheemevee keâjCeeje Yeejle osMe yeveeJee cnCetve DeeheCe ØeÙelve keâjeJesle. Oecee&OeceeËceOeerue efJeefJeOelesceOetveÛe DeeheuÙeeuee je°^erÙe Skeâelcekeâleskeâ[s JeešÛeeue keâjeÙeÛeer Deens.’’ jeOeeke=â<Ceve ÙeebveerÛe meskeäÙegue@efjPeceuee ‘efveOeceea osMe’ ÙeeSsJepeer ‘Oece&efvejhes#e osMe’ mebyeesefOeues. hejbleg Ùee Meyoeletvener Oece& yeepetuee meejuee peelees cnCetve heg{s ‘meJe&Oece&meceYeeJe’ DeeefCe ‘meJe&Oece&mvesnYeeJe’ Demes Meyo megÛeefJeues iesues.
 Jejerue efJeJesÛeveeJe¤ve DeeheuÙee ue#eele ÙesF&ue keâer cenelcee ieebOeerpeer DeeefCe hebef[le peJeenjueeue vesn¤ Ùee ØecegKe veslÙeebÛÙee efJeÛeejOeejsletve meskeäÙegue@efjPece cnCepes Oece&efvejhes#elee ner mebkeâuhevee YeejleerÙe JÙeJenejele ¤{ Peeueer. lÙeeleerue meJe& OeceeËyeeyele meceeve OeesjCe Ùee DeeMeÙeecegUs keâener ueeskeâebveer Ùee mebkeâuhevesuee ‘ieebOeerÙeve meskeäÙegue@efjPece’ Demes mebyeesefOeues. cenelcee ieebOeerpeer Oeeefce&keâ ØeJe=òeerÛes nesles, heCe OeceeËÛes veJnles. keâce&keâeb[erosKeerue veJnles. vesn¤bÛeer efJeÛeejOeeje efJe%eeveeJej DeeOeejuesueer efÛeefkeâlmekeâ DeeefCe yegefæJeeoer nesleer. les vesnceer cnCele, ‘‘DeeheuÙee osMeeleerue DeuhemebKÙeekeâebvee efJeÕeemeele IesTve lÙeebÛÙee efnleeÛes j#eCe keâjCÙeeÛeer peyeeyeoejer yengmebKÙeebkeâebÛeer Deens. osMeeÛes SskeäÙe efškeâefJeCes ner DeeheuÙee osMeeÛeer heefnueer efvekeâ[ Deens. cnCetve Hegâefšjleskeâ[s PegkeâCeeNÙee Oece&, JebMe, Yee<ee Je ØeosMe DeMee mebkegâefÛele ØesjCeebvee mLeeve efoues peeT veÙes.’’
 Oeeefce&keâ efJe<ecelesmeesyele Yeeef<ekeâ, ØeeosefMekeâ, meebmke=âeflekeâ efJeefJeOelee Ùeebveer Ùegkeäle DeMee YeejleerÙe meceepeeme Skeâ$e "sJeCÙeeÛeer #ecelee kesâJeU meskeäÙegue@efjPece Ùee efJeÛeejØeCeeueerleÛe Deens. ÙegjesefheÙeve Feflenemekeâej [esveeu[ Ùegpeerve efmceLe Ùeebveer F.me. 1963 meeueer ØekeâeefMele kesâuesuÙee 'Indian as a Secular State' Ùee «ebLeele les cnCeleele, ‘‘Yeejleeleerue ueeskeâMeener DeeefCe Oece&efvejhes#elee cnCepes meskeäÙegue@efjPece ns SkeâceskeâebJej SJe{s DeeOeejuesues Deensle keâer, lÙeeleerue keâesCelÙeener SkeâeÛee Deble cnCepes ogmeNÙeebÛeener Deble Demesue.’’
 mJeleb$e Yeejle ueeskeâMeener osMe Je YeejleerÙe mebefJeOeeve efÛejeÙeg nesJees nerÛe Ùee Øepeemeòeekeâ efoveeÛeer ØeeLe&veeceÙe MegYesÛÚe!