YeejleerÙe %eevemebmke=âleerÛes Gheemekeâ : [e@. meJe&heuueer jeOeeke=â<CevemehšWyej 2020


  – pee@ve ieesvmeeueefJeme
 
 ‘‘Keje efMe#ekeâ leesÛe keâer, pees efJeÅeeLÙeeËÛee kesâJeU yeewefækeâ veJns; lej DeeOÙeeeflcekeâ DebOekeâejner veenermee keâjerue. pÙeeÛee DeeÛeej DeeoMe&Jele Je DevegkeâjCeerÙe Deens, leesÛe DeeÛeeÙe&! lees efJeÅeeLÙeeËvee meodiegCe Je ÛeebiegueheCee ÙeebÛeer ØesjCee osle Demelees. efMe#ekeâ ne kesâJeU ceeefnleer osle veener lej DeelcÙeeÛeer Mekeäleer lees efMe<ÙeebceOÙes peeie=le keâjlees.’’
 Demes efJeÛeej ceeb[Ceejs YeejleeÛes ceepeer je°^heleer [e@. meJe&heuueer jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛee heeÛe mehšWyej ne pevceefoJeme mebhetCe& Yeejle osMeele ‘efMe#ekeâ efove’ cnCetve ke=âle%elesves meepeje kesâuee peelees.
 [e@. meJe&heuueer jeOeeke=â<Ceve cnCepes efJeÅeeLeeaefØeÙe efMe#ekeâ, DeYÙeemet ØeeOÙeehekeâ, leòJe%eeveeÛes iee{s DeYÙeemekeâ, ‘Jekeälee oMemenœes<eg’ DeMeer peieYej keâerleea efceUJeuesues YeejleerÙe mebmke=âleerÛes Leesj Yee<Ùekeâej, Øekeâeb[hebef[le, yegefæceòee ueeYeuesues efJeÛeejJeble. Ùegjesheele huesšes veeJeeÛee cees"e leòJe%e nesTve iesuee. lÙeebveer ‘efHeâuee@mee@Heâj efkebâie’ (leòJe%e jepee) ner mebkeâuhevee ceeb[ueer Deens. [e@. jeOeeke=â<Ceve pÙee JesUer YeejleeÛes je°^heleer Peeues (1962) lÙee JesUer Fbiueb[ceOeerue Leesj efJeÛeejJeble yeš^e&[ jmesue cnCeeues keâer, ‘‘Deepe huesšesÛeer Deekeâeb#ee hegjer Peeueer DemesÛe cnšues heeefnpes. Yeejleeves Skeâe leòJe%eeveer ceeCemeeuee je°^heleerheoeJej yemeJeeJes Ùeele YeejleeÛee ieewjJe DeensÛe, heCe leòJe%eeveeÛeener ieewjJe Deens.’’
 [e@. jeOeeke=â<Ceve cnšues cnCepes GbÛe MejerjÙe°er, YeJÙe keâheeU, Ûecekeâoej leheefkeâjer jbieeÛes [esUs, yeUkeâš yeebOee, ie®[eÛÙee ÛeesÛeermeejKes veekeâ, heeb{je MegYeü ieUeyebo keâesš, mJeÛÚ leuece Oeeslej, [eskeäÙeeJej oeef#eCeelÙe heæleerÛee yeebOeerJe GbÛe šeskeâoej Hesâše, Glmeener lespemJeer šJešJeerle cetleea, cegõsJej efJeodJeòesÛes lespe PeUkeâle Demeuesueer JÙekeäleer DeeheuÙee [esàÙeebmeceesj GYeer jenles.
 [e@. jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛee pevce efle®heleer Ùee leerLe&#es$eepeJeUerue efle®òeCeer Ùee ieeJeer 5 mehšWyej 1888 Ùee efoJeMeer Skeâe yeÇeÿeCe hebef[leeÛÙee Iejer Peeuee. DeeF&Ûes veeJe meerleeccee. Jeef[ueebÛes veeJe JeerjemJeeceer. IejÛeer DeeefLe&keâ efmLeleer DelÙeble meeceevÙe nesleer, heCe ceveeÛeer ßeercebleer lÙee kegâšgbyeele meowJe veebole nesleer. megefJeÛeej, meoeÛeej DeeefCe megmebmkeâejeÛes heefJe$e JeeleeJejCe lÙee kegâšgbyeele nesles. hejcesÕejeJej ßeæe DeeefCe hejeshekeâej ns lÙeebÛÙee kegâšgbyeeÛes yeÇero nesles.
 ØeLece Iejer, veblej efle®heleer ØeeLeefcekeâ MeeUe, leodveblej uegLesjve efceMevejer neÙemketâue, heg{s Jngjerme keâe@uespe Demee lÙeebÛee efMe#eCeeÛee ØeJeeme Peeuee. JesueesjÛÙee Jngjerme keâe@uespeceOÙes jeOeeke=â<Ceve Ùeebveer leerve Je<ex mJeeJeuebyeveeÛÙee ceeiee&ves DeOÙeÙeve kesâues. lÙeebÛÙee lÙee keâ°eÛeer, ngMeejerÛeer DeeefCe GlmeeneÛeer meJeeËveer JeenJeeÛe kesâueer. yeer. S. ÛÙee ÛeewLÙee Je<ee&mee"er ceõemeÛÙee ef¡e§eve keâe@uespeceOÙes lÙeebveer ØeJesMe efceUefJeuee. lÙee keâeUer heoJeermee"er ieefCele, YeeweflekeâMeeŒe, peerJeve efJe%eeve, Fefleneme DeeefCe leòJe%eeve Ùee heeÛe efJe<eÙeebletve Skeâ efJe<eÙe SsefÛÚkeâ cnCetve IÙeeJee ueeies. lÙeebvee Fefleneme, leòJe%eeve Je ieefCele Ùee eflevner efJe<eÙeebÛes Deekeâ<e&Ce nesles. lÙeebÛÙee Ûeguele YeeJeeves efJe<eÙe efveJe[erÛÙee meboYee&le lÙeebÛÙeeMeer efJeÛeej efJeefveceÙe kesâuee. ns keâece meeshes JneJes cnCetve DeeheuÙeepeJeUÛeer leerve hegmlekesâ meJe&heuueeRÛÙee menpe DeJeueeskeâveemee"er efoueer. lÙeeceOÙes mšeTšÛeb ‘meeÙekeâe@uee@peer’ JesušveÛeb ‘uee@efpekeâ’ DeeefCe ce@kesâvPeerÛeb ‘SefLekeäme’ ner hegmlekesâ nesleer. ner hegmlekesâ lÙeebveer DeOeeMeemeejKeer JeeÛetve keâe{ueer. lÙee hegmlekeâebveer lÙeebÛÙee ceveeuee mheMe& kesâuee. leer JeeÛeuÙeeveblej lÙeebveer leòJe%eeve ne efJe<eÙe efveJe[uee. yeer. S. ÛÙee hejer#esle les ØeLece Jeiee&le ØeLece ›eâceebkeâeves GòeerCe& Peeues.
 veblej Sce. S. mee"er lÙeebveer ‘SefLekeäme Dee@Heâ Jesoevlee’ (Jesoevleeleerue veerefleMeeŒe) ¢ee ienve efJe<eÙeeJej ØeyebOe meeoj kesâuee.
 JeÙeeÛÙee SkeâefJemeeJÙee Je<eea lÙeebÛÙee DeOÙeeheveeÛee Deesveecee ØeLece ceõemeÛÙee Øesefme[svmeer keâe@uespeele leòJe%eeve efJe<eÙeeÛes ØeeOÙeehekeâ cnCetve Peeuee. DeOÙeeheve cnCepes kesâJeU %eeve osCes veJns; lej efJeÅeeLÙeeËÛes De%eeve otj keâjCes nsÛe Kejs Deens. lesÛe leòJe jeOeeke=â<Ceve Ùeebveer Debieerkeâejues nesles. lÙeeveblej leerve Je<ex cnwmetj efJeÅeeheer"ele leòJe%eeve efJeYeeieeÛes ØecegKe cnCetve lÙeebveer Yetefcekeâe efveYeeJeueer. leodveblej veeceJeble efMe#eCelep%e DeeMeglees<e cegKepeea Je cenelcee ieebOeer ÙeebÛÙee efJevebleervegmeej keâuekeâòÙeeÛÙee efJeÅeeheer"ele les ‘ØeesHesâmej Dee@Heâ efHeâuee@mee@Heâer’ cnCetve oeKeue Peeues. cnwmetjceOeerue efJeÅeeLÙeeËvee lÙeebÛee Flekeâe ueUe ueeieuee neslee keâer keâuekeâòee efJeÅeeheer"ele pÙee efoJeMeer peeCeej lÙee efoJeMeer efJeÅeeLÙeeËveer jeOeeke=â<Ceve Ùeebvee yeiieerle yemeJetve efJeÅeeheer"eÛÙee ØeJesMeodejeheemetve jsuJes mšsMeveheÙeËle yeiieer Dees{erle vesueer. OevÙe les ieg® DeeefCe OevÙe les efMe<Ùe!
 heg{s Dee@keämeHeâ[& efJeÅeeheer"ele leerve Je<ex ØeeOÙeehekeâ, DeebOeÇ efJeÅeeheer"eÛes kegâueheleer, yeveejme efnbot efJeÅeeheer"eÛes kegâueheleer DeMee lÙeebÛÙee vesceCegkeâe PeeuÙee.
 peieeleerue Deveskeâ ceeefmekesâ, efveÙelekeâeefuekesâ ÙeebÛÙee mebheeokeâebkeâ[tve jeOeeke=â<Ceve Ùeebvee lÙeebÛÙee YeejleerÙe leòJe%eeveeJejerue uesKeebmee"er Dee«eneÛeer ceeieCeer ÙesT ueeieueer. DeeheuÙee JÙeemebieer, DeYÙeemehetCe& efueKeeCeeves DeeefCe JeeCeerves meJeeËÛeer ceves efpebkeâueer. [e@. jeOeeke=â<Ceve Ùeebveer Yeejleeleerue efJeefJeOe efJeÅeeheer"eØeceeCes Dee@keämeHeâ[&, keWâefyeÇpe, ne@Je&[&, efØevmšve, Ùesue, efMekeâeiees Ùee hejosMeeleerue efJeÅeeheer"ele DeeheuÙee DeceesIe JeeCeerves ßeeslÙeebÛeer ceves efpebkeâueer.
 Oece&, DeLe&, keâece DeeefCe cees#e Ùee Ûeej heg®<eeLee&Ûes cenòJe, jeceeÙeCe, ceneYeejle DeMee hegjeCeebleerue leòJe%eeve meeceevÙe peveeheÙeËle heesnesÛeJeCÙeemee"er, lemesÛe YeejleerÙe mebmke=âleerÛes cenòJe peieeuee meebieCÙeemee"er lÙeebveer neleele uesKeCeer Iesleueer. [e@. jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛes ‘o efHeâuee@mee@Heâer Dee@Heâ jJeeRõveeLe šeieesj’, ‘«esš Fbef[Ùevme’, ‘Fbef[Ùeve efHeâuee@mee@Heâer’, ‘ieewlece yegæ’, ‘o ce@ve De@C[ nerpe Lee@š’, ‘o yeÇÿemet$e’, ‘keâefukeâ’, ‘øeâer[ce De@C[ keâuÛej’ Deeoer yesÛeeUermeÛÙee Jej «ebLe Deeblejje°^erÙe mlejeJej heesnesÛeues.
 1947 meeueer Yeejle osMeeuee mJeeleb$Ùe efceUeuÙeeJej YeejleeÛes jefMeÙeeleerue jepeotle cnCetve [e@. jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛeer vesceCetkeâ keâjCÙeele Deeueer. lÙee JesUer jefMeÙeeÛes meJexmeJee& heesueeoer heg®<e mš@efueve meòeeOeerMe nesles. mš@efueve ns menmee keâesCeeueener Yesšle vemele. cee$e [e@. jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛÙee Yesšerle lÙeebÛÙee ceOegj JeeCeerÛeer, Leesj efJeÛeejebÛeer, ØeYeeJeer JÙeefkeäleceòJeeÛeer mš@efueveJej ÛeebieueerÛe Úehe he[ueer. Skeâoe lej mš@efueve cnCeeues, ‘‘ÛeesJeerme leeme %eeveiebiesle heesnCeeje leòJe%eeveer ceneheg®<e Ùee peieele pej keâesCeer Demesue lej lees Heâkeäle [e@. jeOeeke=â<Ceve nesÙe!’’
 [e@. jeOeeke=â<Ceve megceejs Ûeej Je<ex jefMeÙeele YeejleeÛes jepeotle cnCetve jeefnues. lÙeebveer mš@efuevemeejKÙee ngkegâceMeneuee Debleceg&Ke kesâues. Øe%ee, keâ®Cee, Meerue ner leòJeØeCeeueer osCeeNÙee YeieJeeve yegæeÛes Ûeefj$e lÙeebveer ÙeeÛe ngkegâceMeneuee SskeâefJeues. DemesÛe Skeâoe mš@efueve leeheeves HeâCeHeâCele Demeleevee lÙeebÛÙee DeepeejheCeeÛeer ÛeewkeâMeer keâjeÙeuee [e@. jeOeeke=â<Ceve iesues. Deeheuee cegueeÙece nele lÙeebveer mš@efueveÛÙee ÛesnsNÙeeJej nUtJeej efHeâjJeuee. efmebneÛeer DeeÙeeU kegâjJeeUCÙeeÛee lees Øekeâej neslee. [e@keäšjebÛÙee lÙee keâesceue hejerme mheMee&ves lees keâ"esj keâeUpeeÛee heg®<e ceesn¤ve iesuee. lÙee mheMee&leues JeelmeuÙe, keâ®Cee lÙeeÛÙee keâ"esj keâeUpeeuee efYe[ueer. hee<eeCeùoÙeer mecepeuÙee peeCeeNÙee mš@efueveÛÙee [esàÙeeble heeCeer lejUues. les Godieejues, ‘‘[e@keäšj, DeeheCe DeMeer heefnueerÛe JÙekeäleer Deenele, efpeves ceuee ceeCetme cnCetve JeeieCetkeâ efoueer. DeeheCe ceuee oeveJe mecepeuee veenerle. Deepe ceuee og:Ke ÙeeÛesÛe Jeešles keâer DeeheuÙeeuee ceer DeblejCeej Deens.’’ DeeefCe KejesKejÛe Ùee Yesšerveblej meneÛe ceefnvÙeebveer mš@efueveÛeer ØeeCepÙeesle ceeueJeueer.
 1952ceOÙes [e@. jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛeer YeejleeÛÙee Gheje°^heleer heoeJej efveJe[ keâjCÙeele Deeueer. Ùee heoeJej one Je<ex Demeleevee [e@. meJe&heuueer jeOeeke=â<Ceve Ùeebveer jefMeÙee, Decesefjkeâe, pece&veer, øeâevme, Fbiueb[, heesueb[, yeuiesefjÙee, PeskeâesmueesJneefkeâÙee, nbiesjer, yesefupeÙece, Deeeføeâkeâe, Ûeerve, cebieesefueÙee FlÙeeoer osMeebvee Yesšer osTve Yeejle mejkeâejÛÙee MeebleleeceÙe OeesjCeeÛeer lÙeebveer peieeleerue je°^ebvee keâuhevee efoueer.
 [e@. jepeWõØemeeo ÙeebÛÙeeveblej 12 ces 1962 jespeer YeejleeÛes je°^heleer cnCetve [e@. jeOeeke=â<Ceve meJeexÛÛeheoer efJejepeceeve Peeues. je°^heleer heoeJe¤ve efveJe=òe PeeuÙeeJej (1967) les ceõeme ÙesLeerue efieefjpee Ùee DeeheuÙee efveJeememLeeveer mLeeefÙekeâ Peeues Je lesLes Deefuehle peerJeve JÙeleerle ke⤠ueeieues. lÙeebÛÙee Skeâe efce$eeves ÙeeÛes keâejCe efJeÛeejuÙeeJej les cnCeeues keâer, ‘‘ceer Deelee mebvÙeeMeer Deens. mebvÙeeMeeves meJe& iees°eRheemetve Deefuehle jeefnues heeefnpes.’’
 MesJešÛeer Dee" Je<ex jepekeâejCeele pejener Yeeie ve Ieslee lÙeebveer Deeheuee JesU JeeÛeve, ceveve, efÛebleveele MeebleheCes IeeueefJeuee.
 [e@. jeOeeke=â<Ceve efveefjÛÚ ceveesJe=òeerÛes nesles. yeveejme efJeÅeeheer"ele kegâueieg¤ cnCetve keâece keâjerle Demeleevee les heieej Iesle vemele. je°^heleer cnCetve lÙeebvee ceefnvee one npeej ¤heÙes efceUle. heCe les lÙeeletve Heâkeäle 2500/- ®heÙes Iesle. Gjuesues hewmes lÙeebveer hebleØeOeeveebÛÙee je°^erÙe meeneÙÙekeâ efveOeerme osCÙeeme meg®Jeele kesâueer. efoveebkeâ 24 SefØeue 1975 jespeer lÙeebÛes og:Keo efveOeve Peeues.
 YeejleerÙe efJeÅeeYeJeveeves [e@. jeOeeke=â<Ceve Ùeebvee ‘yeÇÿeefJeÅeeYeemkeâj’ cnCetve GheeOeer efoueer. keâjJeerjÛÙee MebkeâjeÛeeÙe& ce"eves ‘%eeve<eea’ cnCetve ieewjefJeues. DeebOeÇ, keâuekeâòee, Dee«ee, Deueeneyeeo, heešCee, yeveejme Ùee YeejleerÙe efJeÅeeheer"eyejesyej ne@Je[&, hesefvmeuJeeefveÙee, [sveJej, vÙegÙee@ke&â, Sef[veyeie&, lesnjeve, cee@mkeâes FlÙeeoer hejosMeer efJeÅeeheer"ebveer lÙeebvee ‘[e@keäšjsš’ heoJeer yeneue keâ¤ve lÙeebÛee YeejleerÙe %eevemebmke=âleerÛee Gheemekeâ cnCetve ieewjJe kesâuee. efyeÇšveÛÙee cenejeCeerves lej lÙeebvee ‘Dee@[&j Dee@Heâ cesefjš’ ner heoJeer efoueer. 1958 ceOÙes Yeejle mejkeâejves lÙeebvee ‘Yeejlejlve’ ne meJeexÛÛe efkeâleeye Øeoeve kesâuee.
 [e@. jeOeeke=â<Ceve ÙeebÛes heefJe$e DeeÛejCe, efveefjÛÚ ceveesJe=òeer, $e+ef<eleguÙe peerJeve DeeefCe GppJeue Ûeeefj$Ùe ns Skeâe DeeoMe& efMe#ekeâebÛes Ûeefj$e YeejleeueeÛe keâeÙe mebhetCe& peieeueener ceeie&oMe&keâ DemesÛe nesles. DeeheCe efMe#ekeâ neslees, ÙeeÛee [e@. jeOeeke=â<Ceve Ùeebvee cees"e DeefYeceeve neslee. meJe& efMe#ekeâebyeöue lÙeebvee Deeoj JeešeÙeÛee. efMe#ekeâeuee meJe& meceepeele ceeveeÛes mLeeve Demeues heeefnpes, Demes les cnCeeÙeÛes. ‘Mejerj, ceve Je Deelcee Ùee eflevner iees°eRÛee Skeâef$ele efJekeâeme cnCepes mebmke=âleer’ Demes [e@. jeOeeke=â<Ceve cnCeeÙeÛes. heefnuÙee efMe#eCe DeeÙeesieeÛes DeOÙe#e Ùee veelÙeeves lÙeebveer cetuÙeefMe#eCeeJej Yej efouee. jepekeâejCeeÛÙee ØeJeenele jentvener [e@. jeOeeke=â<Ceve Ùeebveer Deeheuee «ebLeJÙeemebie cees"Ÿee efve‰sves peesheemeuee. DeeheuÙee uesKeCeer-JeeCeerves YeejleerÙe lemesÛe hejosMeerÙe ÙeebÛÙee ceveele YeejleerÙe mebmke=âleerÛÙee leòJe%eeveeÛeer yeerpes hesjueer. YeejleerÙe mebmke=âleer DeeefCe YeejleerÙe leòJe%eeve ÙeebÛee heefjÛeÙe peieeuee keâ¤ve osCeejer mJeeceer efJeJeskeâevebo, ieg®osJe, jJeeRõveeLe šeieesj, cenelcee ieebOeer Ùee ceneheg®<eebÛÙee hejbhejsleues Leesj leòJe%e cnCepes [e@. meJe&heuueer jeOeeke=â<Ceve!